Οι διαμαρτυρίες ξεκίνησαν στις 28 Δεκεμβρίου αφότου οι καταστηματάρχες στο Μεγάλο Παζάρι της Τεχεράνης πραγματοποίησαν απεργία, όταν το ιρανικό ριάλ υποχώρησε σε ιστορικά χαμηλό επίπεδο έναντι του αμερικανικού δολαρίου στην ανοιχτή αγορά. Συγκεκριμένα, το ιρανικό νόμισμα έπεσε την Κυριακή στο χαμηλότερο επίπεδό του 1,4 εκατ. ριάλ για ένα δολάριο από 820.000 ριάλ ανά δολάριο πέρσυ. Συνολικά το ριάλ του Ιράν έχει χάσει σχεδόν το ήμισυ της αξίας του έναντι του δολαρίου το 2025, με τον πληθωρισμό να φτάνει το 42,5% τον Δεκέμβριο, με τη συνεχιζόμενη υποτίμηση του νομίσματος να προκαλεί υπερπληθωρισμό, με αποτέλεσμα οι τιμές ορισμένων προϊόντων να αυξάνονται από τη μία ημέρα στην άλλη. Οι διαμαρτυρίες έχουν λάβει πολιτικά χαρακτηριστικά, καθώς κυριαρχούν συνθήματα, όπως «Θάνατος στον δικτάτορα» και «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία».

Η ιρανική οικονομία βρίσκεται εδώ και χρόνια σε ελεύθερη πτώση, έχοντας επηρεαστεί και από τις αμερικανικές κυρώσεις, που επανήλθαν το 2018, μετά την αποχώρηση του Ντόναλντ Τραμπ από τη διεθνή συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα. Η κατάσταση επιδεινώθηκε περαιτέρω τον Σεπτέμβριο, όταν επανενεργοποιήθηκαν οι κυρώσεις κατόπιν αιτήματος της E3 (Γαλλία, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο), οδηγώντας την Τεχεράνη σε αλλεπάλληλες κλειστές συσκέψεις υψηλού επιπέδου για το πώς θα αποφευχθεί η πλήρης οικονομική κατάρρευση και θα ελεγχθεί η αυξανόμενη λαϊκή δυσαρέσκεια, όπως είχε αναφέρει, στο ξεκίνημα των κινητοποιήσεων, το Reuters.

Αυτές τις δύο εβδομάδες, οι κινητοποιήσεις έχουν επεκταθεί σε 111 πόλεις και σε όλες τις 31 επαρχίες του Ιράν.

«Καθώς Ιράν ξυπνάει για μια νέα μέρα, οι μετρήσεις δείχνουν ότι η εθνική διακοπή σύνδεσης στο διαδίκτυο έχει περάσει το όριο των 84 ωρών» αναφέρει σε ανάρτησή της η ομάδα παρακολούθησης προσβασιμότητας στο Διαδίκτυο, NetBlocks, καταγράφοντας την ψηφιακή λογοκρισία.

Σύμφωνα με τον Guardian, τουλάχιστον 538 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων, σύμφωνα με το εδρεύον στις ΗΠΑ Πρακτορείο Ειδήσεων Ακτιβιστών Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (HRANA), συμπεριλαμβανομένων 490 διαδηλωτών. Η οργάνωση ανέφερε ότι περισσότεροι από 10.600 άνθρωποι συνελήφθησαν από τις ιρανικές αρχές. Ένα άλλο παρατηρητήριο δικαιωμάτων, η οργάνωση Iran Human Rights με έδρα τη Νορβηγία, δήλωσε την Κυριακή ότι τουλάχιστον 192 διαδηλωτές έχουν σκοτωθεί. Η βρετανική εφημερίδα σημειώνει ότι οι αριθμοί των θυμάτων παρουσιάζουν αποκλίσεις μεταξύ των οργανώσεων δικαιωμάτων, καθώς πασχίζουν να έρθουν σε επαφή με άτομα εντός του Ιράν εν μέσω της διακοπής της πρόσβασης στο διαδίκτυο στη χώρα, όμως όλοι οι αριθμοί αναμένεται να είναι κατώτεροι των πραγματικών. Το καθεστώς δεν έχει δώσει στη δημοσιότητα δικούς του αριθμούς και δεν ήταν δυνατή η ανεξάρτητη επιβεβαίωσή τους, προσθέτει ο Guardian.

Οι ιρανικές αρχές έχουν εξαπολύσει θανατηφόρα καταστολή εναντίον διαδηλωτών σε ολόκληρη τη χώρα από τις 28 Δεκεμβρίου 2025, η οποία χαρακτηρίζεται από την παράνομη χρήση βίας και πυροβόλων όπλων από τις δυνάμεις ασφαλείας, καθώς και από μαζικές αυθαίρετες συλλήψεις, δήλωσαν την Πέμπτη η Διεθνής Αμνηστία και το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Human Rights Watch). Τα ευρήματα των οργανώσεων αποκαλύπτουν πώς οι δυνάμεις ασφαλείας —συμπεριλαμβανομένου του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) και της αστυνομικής δύναμης του Ιράν, γνωστής με το περσικό ακρωνύμιο FARAJA— χρησιμοποίησαν όπλα, κανόνια νερού, δακρυγόνα και ξυλοδαρμούς για να διαλύσουν, να εκφοβίσουν και να τιμωρήσουν κατά κύριο λόγο ειρηνικούς διαδηλωτές.

To Aljazeera κάνει αναφορά σε αντιδιαδηλώσεις, υπέρ της ιρανικής κυβέρνησης σε διάφορες πόλεις της χώρας, κινητοποιήσεις που ενθαρρύνονται από τις ιρανικές αρχές. Ενώ η ιρανική αστυνομία στέλνει απειλητικά, γραπτά μηνύματα στους πολίτες της Τεχεράνης, ώστε να κρατήσουν μακριά τα παιδιά τους από τις κινητοποιήσεις: «Δεδομένης της παρουσίας τρομοκρατικών ομάδων και ένοπλων ατόμων σε ορισμένες συγκεντρώσεις χθες το βράδυ και των σχεδίων τους να προκαλέσουν θανάτους, καθώς και της σταθερής απόφασης να μην υπάρξει καμία ανοχή ή κατευνασμός και να αντιμετωπιστούν αποφασιστικά οι ταραχοποιοί, συνιστάται σθεναρά στις οικογένειες να προσέχουν τους νέους και τους εφήβους τους», ανέφεραν τα μηνύματα.

Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες εξέφρασε την ανησυχία του για τις αναφορές περί «βίας και υπερβολικής χρήσης βίας» από τις ιρανικές αρχές εναντίον διαδηλωτών σε ολόκληρη τη χώρα. Κάλεσε τις αρχές στο Ιράν να «επιδείξουν μέγιστη αυτοσυγκράτηση και να αποφύγουν την περιττή ή δυσανάλογη χρήση βίας». Ο Γκουτέρες κάλεσε επίσης το Ιράν να αποκαταστήσει τη συνδεσιμότητα στη χώρα, καθώς αυτή εισέρχεται στην τέταρτη ημέρα της χωρίς διαδίκτυο.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε χθες Κυριακή 11 Ιανουαρίου, ότι οι Ιρανοί ηγέτες επικοινώνησαν με την κυβέρνησή του για να «διαπραγματευτούν». «Ίσως χρειαστεί να αναλάβουμε δράση πριν» από τυχόν συνάντηση, πρόσθεσε, απειλώντας και το Ιράν με στρατιωτική επέμβαση εν μέσω των αιματηρών διαδηλώσεων στη χώρα. «Εξετάζουμε το ζήτημα πολύ σοβαρά. Ο στρατός εξετάζει το ζήτημα και μελετάμε πολύ δυνατές επιλογές. Θα πάρουμε απόφαση», είπε ο πρόεδρος των ΗΠΑ σε δημοσιογράφους που τον συνόδευαν πάνω στο αεροσκάφος του. Σε ερώτηση που δέχθηκε για την πιθανότητα αντιποίνων του Ιράν, απάντησε: «Αν το κάνουν αυτό, θα τους χτυπήσουμε σε επίπεδα που δεν έχουν χτυπηθεί ποτέ πριν». Σημειώνεται ότι από το Ιράν μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει επιβεβαίωση της πρότασης για συνάντηση με Τραμπ.

Οι κινητοποιήσεις «υποκινήθηκαν και τροφοδοτήθηκαν» από ξένες δυνάμεις κατηγορεί τις ΗΠΑ το Ιράν, με δηλώσεις του Υπουργού Εξωτερικών, Αμπάς Αράγκτσι, την ώρα που διεθνή μέσα κάνουν λόγο για εκατοντάδες νεκρούς διαδηλωτές. «Είμαστε έτοιμοι για πόλεμο, αλλά και για διάλογο» διεμήνυσε ακόμα μετά τις απειλές Τραμπ ότι εξετάζει το ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης.

Όπως μεταδίδει το Aljazeera, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αράγκτσι, ισχυρίστηκε ότι οι διαδηλώσεις σε ολόκληρη τη χώρα «έγιναν βίαιες και αιματηρές για να δώσουν μια δικαιολογία» στον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, να επέμβει στρατιωτικά στη χώρα.

Ο Αράγκτσι δήλωσε σήμερα Δευτέρα σε ξένους διπλωμάτες στην Τεχεράνη ότι η βία κορυφώθηκε το Σαββατοκύριακο, αλλά «η κατάσταση είναι πλέον υπό πλήρη έλεγχο». Ο Αράγκτσι, δήλωσε επίσης, την Δευτέρα ότι το διαδίκτυο θα αποκατασταθεί σύντομα στο Ιράν, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση συντονίζεται με τις υπηρεσίες ασφαλείας για να σημειωθεί πρόοδος στο ζήτημα αυτό.

Ο Γερμανός καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς, «καταδίκασε με σθεναρό τρόπο» σήμερα τη βία που ασκείται από τους Ιρανούς ηγέτες σε βάρος του λαού της χώρας, κάνοντας λόγο για «ένδειξη αδυναμίας», στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου σε επίσκεψη στο Αχμενταμπάντ, στη βόρεια Ινδία.

«Καλώ τους Ιρανούς ηγέτες να προστατεύσουν τον λαό τους αντί να τον απειλούν…Αυτή η βία δεν είναι ένδειξη ισχύος αλλά ένδειξη αδυναμίας. Πρέπει να σταματήσει αμέσως», δήλωσε ο Φρίντριχ Μερτς που πραγματοποιεί διήμερη επίσκεψη στην Ινδία.

Από την πλευρά της η Κίνα κάλεσε σήμερα όλες τις πλευρές που εμπλέκονται στις διαδηλώσεις που γίνονται στο Ιράν να εργαστούν για να επιστρέψει η ηρεμία και δηλώνει ότι αντιτίθεται σε κάθε ξένη ανάμιξη στις ιρανικές υποθέσεις, συμπεριλαμβανομένης αμερικανικής στρατιωτικής επέμβασης.

«Ήμασταν ανέκαθεν αντίθετοι σε κάθε ανάμιξη στις εσωτερικές υποθέσεις άλλων χωρών», δήλωσε η Μάο Νινγκ, εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, ερωτηθείσα σε τακτική ενημέρωση των δημοσιογράφων για τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ που είπε ότι ο αμερικανικός στρατός μελετά «πολύ δυνατές επιλογές» για το Ιράν.

«Η Κίνα ελπίζει ότι η κυβέρνηση και ο λαός του Ιράν θα μπορέσουν να ξεπεράσουν τις σημερινές δυσκολίες και να διατηρήσουν τη σταθερότητα της χώρας», δήλωσε η ίδια, καλώντας «όλες τις πλευρές να εργαστούν πιο σκληρά για την ειρήνη και τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή».