Μέση Ανατολή: Νεκρός ο Χαμενεΐ, φόβοι γενικευμένης σύρραξης

«Με τον θάνατό του, η Ισλαμική Δημοκρατία ουσιαστικά έφτασε στο τέλος της και σύντομα θα καταλήξει στον σκουπιδοτενεκέ της ιστορίας», ανέφερε μέσω X ο Ρεζά Πεχλαβί, γιος του τελευταίου σάχη του Ιράν, σχολιάζοντας τις καταιγιστικές εξελίξεις στην Τεχεράνη.

Σύμφωνα με δηλώσεις συμβούλου του ανώτατου ηγέτη στην κρατική τηλεόραση, τη μεταβατική περίοδο αναμένεται να διαχειριστεί τριανδρία, αποτελούμενη από τον πρόεδρο Πεζεσκιάν, τον επικεφαλής της δικαστικής εξουσίας Gholam-Hossein Mohseni-Ejei και μέλος του Συμβουλίου των Φρουρών του Συντάγματος.

Αντιδράσεις στην Τεχεράνη

Από τις πρώτες πρωινές ώρες, χιλιάδες πολίτες συγκεντρώθηκαν στο κέντρο της Τεχεράνης. Πολλοί, εμφανώς συγκινημένοι, κρατούσαν ιρανικές σημαίες και φώναζαν συνθήματα κατά των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ, σύμφωνα με ανταποκριτή του Γαλλικού Πρακτορείου.

Η κρατική τηλεόραση μετέδωσε εικόνες με μαύρο λάβαρο υψωμένο στον θόλο ιερού στη Mashhad, ένδειξη εθνικού πένθους.

Την ίδια ώρα, αυτόπτες μάρτυρες ανέφεραν πως σε ορισμένες συνοικίες ακούστηκαν επευφημίες και μουσική από διαμερίσματα, μερίδα πολιτών να αντιδρά διαφορετικά στην είδηση του θανάτου του ηγέτη που κυβέρνησε τη χώρα επί 37 χρόνια.

Δηλώσεις Τραμπ και ισραηλινές ανακοινώσεις

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ,  από τη Φλόριντα όπου παρακολουθεί την επιχείρηση, έκανε λόγο για «μία από τις πιο σατανικές προσωπικότητες στην ιστορία», υποστηρίζοντας ότι ο Αγιατολάχ δεν κατάφερε να διαφύγει από τις αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών και τα προηγμένα συστήματα παρακολούθησης.

Αμερικανός πρόεδρος προανήγγειλε ότι οι βομβαρδισμοί θα συνεχιστούν «όλη την εβδομάδα» ή «για όσο χρειαστεί», καλώντας παράλληλα τον «ιρανικό λαό» να ανακτήσει τον έλεγχο της χώρας.

Ιρανικά μέσα μετέδωσαν ότι από τα πλήγματα σκοτώθηκαν επίσης η κόρη, ο γαμπρός και η εγγονή του ανώτατου ηγέτη.

Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε νέο κύμα επιδρομών κατά «εκτοξευτήρων πυραύλων και εγκαταστάσεων αντιαεροπορικής άμυνας». Το κρατικό δίκτυο KAN μετέδωσε ότι το πτώμα του ανώτατου ηγέτη ανασύρθηκε από τα συντρίμμια, ενώ σύμφωνα με το Channel 12 φωτογραφία του επιδείχθηκε στον πρωθυπουργό Benjamin Netanyahu και στον Ντόναλντ Τραμπ.

Παράλληλα, ο ισραηλινός στρατός υποστήριξε ότι «εξαλείφθηκαν» επτά ανώτατοι Ιρανοί αξιωματούχοι, ανάμεσά τους ο επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης Mohammad Pakpour και ο σύμβουλος εθνικής ασφαλείας Ali Shamkhani — θάνατοι που επιβεβαιώθηκαν και από την Τεχεράνη.

Ιρανικά αντίποινα και περιφερειακή κλιμάκωση

Το Ιράν αντέδρασε άμεσα. Οι Φρουροί της Επανάστασης προειδοποίησαν για «την πιο άγρια επιθετική επιχείρηση στην ιστορία», ενώ η κρατική τηλεόραση ανακοίνωσε επιθέσεις κατά στόχων στο Ισραήλ και αμερικανικών βάσεων στην περιοχή.

Σύμφωνα με τις υπηρεσίες άμεσης βοήθειας, 21 άνθρωποι τραυματίστηκαν στο Τελ Αβίβ από ομοβροντία πυραύλων. Εκρήξεις αναφέρθηκαν επίσης στην Ιερουσαλήμ και στη Δυτική Όχθη, ενώ σειρήνες ήχησαν σε πολλές περιοχές του Ισραήλ.

Παράλληλα, εκρήξεις ακούστηκαν στο Ριάντ, στο Άμπου Ντάμπι, στο Ντουμπάι, στη Ντόχα. Στο Μπαχρέιν, καπνός υψώθηκε στην περιοχή Τζουφάιρ, όπου βρίσκεται μεγάλη αμερικανική ναυτική βάση.

Η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν ότι αναχαίτισαν ιρανικούς πυραύλους και drones, επιφυλασσόμενα για αντίποινα. Στο Άμπου Ντάμπι, ένας άνθρωπος σκοτώθηκε από συντρίμμια αναχαιτισμένου πυραύλου, ενώ τραυματισμοί αναφέρθηκαν σε Κατάρ, Ντουμπάι και Κουβέιτ.

Ανησυχία στον ΟΗΕ και βαριές απώλειες

Στη Νέα Υόρκη, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτιέρες, εξέφρασε έντονη ανησυχία για τον κίνδυνο ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης «στην πιο ευμετάβλητη περιοχή του κόσμου».

Σύμφωνα με την ιρανική Ερυθρά Ημισέληνο, οι νεκροί από τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα ξεπερνούν τους 200, με τα δύο τρίτα να εντοπίζονται σε επαρχίες που επλήγησαν. Η δικαστική εξουσία έκανε λόγο για 108 θανάτους από πλήγμα σε σχολείο θηλέων — αριθμός που δεν κατέστη δυνατό να επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.

Ο πρεσβευτής του Ιράν στον ΟΗΕ, Amir Saeid Iravani, κατήγγειλε στο Συμβούλιο Ασφαλείας «εγκλήματα πολέμου», υποστηρίζοντας ότι ο αριθμός των θυμάτων μεταξύ των αμάχων αυξάνεται διαρκώς.

Το Ισραήλ, από την πλευρά του, ανακοίνωσε ότι επλήγησαν «εκατοντάδες στρατιωτικοί στόχοι» σε περισσότερες από 20 από τις 31 επαρχίες του Ιράν. Οι ισραηλινές επιθέσεις συνεχίζονται και την Κυριακή.

Η κλιμάκωση οδήγησε πολλές χώρες της περιοχής στο κλείσιμο του εναέριου χώρου τους, προκαλώντας μαζικές ακυρώσεις πτήσεων και συμφόρηση σε εναλλακτικούς αεροδιαδρόμους, κυρίως πάνω από τον Καύκασο, εν μέσω αυξανόμενων ανησυχιών για τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή και τον εφοδιασμό των αγορών με πετρέλαιο.