Σχεδόν 150 χώρες συμφώνησαν σε ένα σχέδιο-ορόσημο για να σταματήσουν οι μεγάλες παγκόσμιες εταιρείες να μεταφέρουν κέρδη σε δικαιοδοσίες με χαμηλή φορολογία, όμως οι ΗΠΑ θα εξαιρεθούν από τη συμφωνία, προκαλώντας την οργή ομάδων για τη φορολογική διαφάνεια.

Το σχέδιο, το οποίο οριστικοποιήθηκε από τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), εξαιρεί τις μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες με έδρα τις ΗΠΑ από τον παγκόσμιο ελάχιστο φόρο 15%, μετά από διαπραγματεύσεις μεταξύ της κυβέρνησης Τραμπ και άλλων μελών της G7.

Ο γενικός γραμματέας του ΟΟΣΑ, Ματίας Κόρμαν, χαρακτήρισε τη συμφωνία ως μια «απόφαση-ορόσημο στη διεθνή φορολογική συνεργασία» που «ενισχύει τη φορολογική βεβαιότητα, μειώνει την πολυπλοκότητα και προστατεύει τις φορολογικές βάσεις».

Η κεντρική ιδέα ήταν να εμποδιστούν οι πολυεθνικές εταιρείες, συμπεριλαμβανομένων της Apple και της Nike, από το να χρησιμοποιούν λογιστικούς και νομικούς ελιγμούς για να μεταφέρουν τα κέρδη τους σε φορολογικούς παραδείσους με χαμηλή ή μηδενική φορολογία. Αυτοί οι παράδεισοι είναι συνήθως μέρη όπως οι Βερμούδες και τα Νησιά Κέιμαν, όπου οι εταιρείες στην πραγματικότητα έχουν ελάχιστη ή καθόλου επιχειρηματική δραστηριότητα.

Για να αναγκάσουν τις άλλες χώρες να υποχωρήσουν, ρεπουμπλικάνοι κοινοβουλευτικοί ενέκριναν το 2025 την απειλή επιβολής φορολογικών αντιποίνων σε ξένες εταιρείες στις ΗΠΑ.

Σε ανακοίνωση Τύπου που δημοσιοποίησε χθες, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών εξήγησε ότι εξασφάλισε πως «οι επιχειρήσεις με έδρα τις ΗΠΑ θα υπόκεινται μόνο στους αμερικανικούς ελάχιστους φόρους και θα εξαιρούνται από τον πυλώνα δύο».

Το υπουργείο κρίνει πως πρόκειται για «ιστορική νίκη» που «προασπίζει την αμερικανική (εθνική) κυριαρχία» και «προστατεύει τις αμερικανικές εταιρείες και τους αμερικανούς εργαζομένους έναντι των εξωχώριων εκτροπών».

Επί της αρχής, η εξαίρεση αυτή είχε ήδη ανακοινωθεί από τις χώρες μέλη της G7 στα τέλη Ιουνίου.

Σε χωριστή ανακοίνωσή του, που δημοσιοποιήθηκε επίσης χθες, ο ΟΟΣΑ αναφέρθηκε σε «πολύμηνες εντατικές διαπραγματεύσεις» για την επίτευξη «μείζονος πολιτικού και τεχνικού συμβιβασμού» που θέτει «τα θεμέλια της σταθερότητας και της νομικής ασφάλειας του διεθνούς φορολογικού συστήματος».