Το ψήφισμα έλαβε 164 ψήφους υπέρ, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες ήταν η μοναδική χώρα που το καταψήφισε. Έξι κράτη απείχαν. Υπέρ τάχθηκαν και τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η ευρέως χρησιμοποιούμενη προβολή Μερκάτορ, που δημιουργήθηκε τον 16ο αιώνα και εξακολουθεί να χρησιμοποιείται σε σχολικά βιβλία, χάρτες και ψηφιακές εφαρμογές. Η συγκεκριμένη προβολή διατηρεί μεν σωστά τις γωνίες και είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για τη ναυσιπλοΐα, παραμορφώνει όμως σημαντικά τις επιφάνειες, ιδιαίτερα όσο αυξάνεται το γεωγραφικό πλάτος.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Γροιλανδία, η οποία στους χάρτες Μερκάτορ εμφανίζεται πολύ μεγαλύτερη σε σχέση με την πραγματική της έκταση και σχεδόν συγκρίσιμη με την Αφρική. Στην πραγματικότητα, η αφρικανική ήπειρος έχει έκταση περίπου 14 φορές μεγαλύτερη από τη Γροιλανδία.
Πρωτοβουλία από το Τόγκο
Κεντρικό ρόλο στην προσπάθεια αλλαγής της χαρτογραφικής απεικόνισης αναλαμβάνει το Τόγκο. Ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας, Ρόμπερτ Ντάσεϊ, υποστήριξε ότι η αλλαγή των χαρτών αποτελεί ζήτημα μεγαλύτερης ακρίβειας αλλά και συμβολικής αποκατάστασης της εικόνας της Αφρικής στον κόσμο.
«Ένας δίκαιος κόσμος ξεκινά με έναν δίκαιο χάρτη», ανέφερε χαρακτηριστικά πριν από την ψηφοφορία.
Η κυβέρνηση του Τόγκο έχει θέσει ως στόχο να αντικαταστήσει τους χάρτες Μερκάτορ στα σχολικά βιβλία γεωγραφίας έως το τέλος του 2026, επιδιώκοντας να λειτουργήσει ως παράδειγμα και για άλλες χώρες.
Παράλληλα, σχεδιάζει να προωθήσει τη συζήτηση με κυβερνήσεις, εκπαιδευτικά ιδρύματα, διεθνείς οργανισμούς και εταιρείες τεχνολογίας που δραστηριοποιούνται στη γεωεντόπιση και την ψηφιακή χαρτογράφηση.
Δεν καταργείται η προβολή Μερκάτορ
Η απόφαση του ΟΗΕ δεν σημαίνει ότι οι χάρτες Μερκάτορ απαγορεύονται ή ότι θα πάψουν να χρησιμοποιούνται. Το ψήφισμα δεν είναι νομικά δεσμευτικό και, όπως διευκρίνισε η πλευρά του Τόγκο, δεν περιορίζει τη χρήση της συγκεκριμένης προβολής σε εφαρμογές όπου είναι ιδιαίτερα χρήσιμη, όπως η ναυσιπλοΐα και η αεροπλοΐα.
Η αμερικανική πλευρά, που καταψήφισε την πρόταση, υποστήριξε ότι η πρωτοβουλία προωθεί μια «ιδεολογική ατζέντα» και αποσπά την προσοχή από τα πραγματικά ζητήματα που αφορούν τη διεθνή ειρήνη, την ευημερία και τις διεθνείς σχέσεις.
Πέρα από την τεχνική διάσταση της χαρτογραφίας, η συζήτηση αποκτά και πολιτικό και ιστορικό χαρακτήρα. Το Τόγκο συνδέει την πρωτοβουλία με την προσπάθεια των αφρικανικών χωρών να επανεξετάσουν την κληρονομιά της αποικιοκρατίας και τον τρόπο με τον οποίο η Αφρική παρουσιάζεται στον παγκόσμιο χάρτη.
Ο Ντάσεϊ πάντως τόνισε ότι η πρωτοβουλία δεν αποτελεί «επίθεση» κατά της Ευρώπης ή άλλων πολιτισμών, αλλά αντανακλά μια ευρύτερη αλλαγή στις αντιλήψεις για την απεικόνιση του κόσμου.
«Ο κόσμος αλλάζει. Η Αφρική αλλάζει επίσης», ήταν το μήνυμα του υπουργού Εξωτερικών του Τόγκο.