Η νέα νομοθεσία καταργεί την απαγόρευση της «απεικόνισης» ή της «προώθησης» της σεξουαλικής και έμφυλης ποικιλομορφίας σε άτομα κάτω των 18 ετών. Στη θέση των επίμαχων διατάξεων, ο νόμος επικεντρώνεται στην προστασία των ανηλίκων από υλικό που ενδέχεται να προκαλέσει σοβαρή βλάβη στη σωματική, πνευματική, συναισθηματική ή ηθική τους ανάπτυξη.
Ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Πίτερ Μάγιαρ, υποστήριξε ότι η τροποποίηση εναρμονίζει τη χώρα με το ευρωπαϊκό δίκαιο. Είχε προηγηθεί, τον περασμένο Απρίλιο, η καταδίκη της Ουγγαρίας από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ), το οποίο έκρινε ότι ο νόμος του 2021 παραβίαζε τον πυρήνα των ευρωπαϊκών αξιών.
Ο Μάγιαρ επικράτησε στις εκλογές του Απριλίου, τερματίζοντας τη 16ετή κυριαρχία του Βίκτορ Όρμπαν. Αν και κατά την προεκλογική περίοδο απέφυγε τις άμεσες αναφορές στα δικαιώματα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας, μετά την ανάληψη της εξουσίας εμφανίζεται πιο διαλλακτικός στο συγκεκριμένο ζήτημα.
Ο ίδιος παρουσίασε τη νομοθετική αλλαγή όχι ως μια αποκλειστικά αποκατάσταση δικαιωμάτων, αλλά ως μέτρο καθολικής προστασίας των παιδιών, «ανεξαρτήτως σεξουαλικού προσανατολισμού». Το κυβερνών κόμμα Tisza, αξιοποιώντας την πλειοψηφία των δύο τρίτων που διαθέτει στο κοινοβούλιο, κατάφερε να εγκρίνει το νομοσχέδιο χωρίς να χρειαστεί την υποστήριξη της αντιπολίτευσης.
Η αντι-ΛΟΑΤΚΙ+ πολιτική του Όρμπαν
Η κυβέρνηση του Βίκτορ Όρμπαν είχε υιοθετήσει μία από τις πιο σκληρές αντι-ΛΟΑΤΚΙ+ πολιτικές στην Ευρώπη. Η κλιμάκωση ξεκίνησε το 2020, όταν απαγορεύτηκε η νομική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου για τα διεμφυλικά άτομα.
Έναν χρόνο αργότερα, ο νόμος του 2021 περί «προστασίας των παιδιών», με πρόσχημα την καταπολέμηση της παιδεραστίας, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι διατάξεις του συνέδεαν την απεικόνιση ή την προώθηση της ομοφυλοφιλίας και της έμφυλης ποικιλομορφίας σε ανηλίκους με την προστασία τους από επιβλαβές περιεχόμενο, στιγματίζοντας τη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα και εξισώνοντας τις ομόφυλες σχέσεις με την κακοποίηση ανηλίκων.
Πέρυσι, η ίδια νομοθεσία χρησιμοποιήθηκε ως νομική βάση για την απαγόρευση των πορειών Pride, εντείνοντας τις ανησυχίες για τη συστηματική περιστολή των δικαιωμάτων της κοινότητας στην Ουγγαρία.
Θετική εξέλιξη, αλλά οι διακρίσεις παραμένουν
Η κατάργηση των ομοφοβικών και τρανσφοβικών διατάξεων αποτελεί σημαντική νίκη για τη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα. Ωστόσο, ακτιβιστές και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων προειδοποιούν ότι η αλλαγή δεν αρκεί για την ανατροπή του ευρύτερου θεσμικού πλαισίου διακρίσεων.
Ο Τάμας Ντόμπος, εκπρόσωπος της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας, χαιρέτισε την απόφαση του κοινοβουλίου, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι παραμένουν σε ισχύ πολλές ακόμη διατάξεις που χρειάζεται να αναθεωρηθούν.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι περιορισμοί που απαγορεύουν την υιοθεσία παιδιών από ομόφυλα ζευγάρια, καθώς και η απαγόρευση της νομικής αναγνώρισης της ταυτότητας φύλου των διεμφυλικών ατόμων.
Στο ίδιο μήκος κύματος, το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Human Rights Watch) επισημαίνει ότι αρκετές διατάξεις που εισάγουν διακρίσεις εξακολουθούν να αποτελούν μέρος της ουγγρικής νομοθεσίας.
Η απόφαση του κοινοβουλίου συνιστά, επομένως, ένα πρώτο ουσιαστικό βήμα απομάκρυνσης από την πολιτική του Όρμπαν. Το κατά πόσο θα ακολουθήσουν ευρύτερες μεταρρυθμίσεις για την ισότητα και την προστασία των δικαιωμάτων της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας παραμένει ανοιχτό ζήτημα.