Μιχάλης Ψημίτης, Ομότιμος καθηγητής κοινωνιολογίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Στο πρώτο μέρος του άρθρου (https://thepressproject.gr/antimetopizontas-ton-akraio aftarchismo-se-pollapla-metopa-politiko-thesmikes-sygkrouseis-kai-kinimatikes-antistaseis-stis-ipa-tou-trab/) περιγράψαμε πώς ένα νέος συνασπισμός δυνάμεων (πολιτείες και πόλεις με Δημοκρατική ηγεσία, μέρος του Δημοκρατικού κόμματος και σημαντική μερίδα των δικαστών) διαμορφώνεται μέσα στο πολιτικο-θεσμικό σύστημα των ΗΠΑ ως πόλος συστηματικής (αν και ακόμη ασυντόνιστης) εναντίωσης στην τραμπική καταστολή με επίκεντρο τις φιλομεταναστευτικές «πολιτικές καταφυγίου» που εφαρμόζονται σε διάφορες περιοχές της χώρας.

Στο δεύτερο μέρος θα εστιάσουμε στις τοπικές κινηματικές διαδικασίες, με έμφαση στην πολιτεία της Μινεσότα. Ειδικότερα, θα δούμε πώς αναπτύσσεται η δυναμική των συλλογικών δράσεων, κυρίως εναντίον της καταστολής που εφαρμόζει η ICE (Υπηρεσία Μετανάστευσης και Τελωνείων), δηλαδή πώς κινητοποιούνται υπόγεια δίκτυα υποστήριξης των προσφύγων και χτίζονται αντι-θεσμοί προστασίας των ευάλωτων ομάδων, καθώς και οι συλλογικές πρωτοβουλίες ενδυνάμωσης της ασφάλειας των κοινοτήτων και τα συστήματα φροντίδας και πολιτικής εκπαίδευσης που ενεργοποιούν οι τοπικές κινηματικές αντιστάσεις στον τραμπισμό.

Υπάρχουν τρεις άξονες ταξινόμησης των συλλογικών δράσεων. Ο πρώτος, στο επίπεδο της μεθοδολογίας και των εργαλείων κινητοποίησης, αφορά διάφορες συχνά υβριδικές τεχνικές δράσης που οι κινηματικοί δρώντες αξιοποίησαν. Εδώ προέκυψε αναγκαστικά ένα πλούσιο ρεπερτόριο συνδυασμένων δράσεων, οι οποίες συνάρμοσαν κατά περίπτωση ανομοιόμορφες μορφές αντίστασης, άλλοτε αυθόρμητες και οργανωμένες, άλλοτε αφανείς και δημόσιες, άλλοτε αντιθεσμικές και θεσμικές, άλλοτε άτυπες και πολιτικές, άλλοτε εκπαίδευσης και εφαρμογής και άλλοτε αναδυόμενες και καθιερωμένες.

Ο δεύτερος άξονας, στο επίπεδο της οργάνωσης, αναφέρεται στους οργανωτικούς τύπους των συλλογικοτήτων που έδρασαν, δηλαδή στα διαφορετικά σχήματα συνάρθρωσης των σχέσεων εντός των δρωσών ομάδων: επίσημες οργανώσεις (συνδικάτα, εργατικά σωματεία), εθελοντικού τύπου δίκτυα (κοινοτικές οργανώσεις βάσης περιβαλλοντικές, θρησκευτικές, υπεράσπισης των μεταναστών κλπ.), άτυπες δομές (πρωτοβουλίες γειτονιάς), «υπόγεια δίκτυα» (κρυπτογραφημένες ομαδικές συνομιλίες, μυστικές επιχειρήσεις παντοπωλείων κοκ.) και κοινοτικά δίκτυα εθνοτικών μειονοτήτων (ομάδες δράσης μεταναστών, ιθαγενικές ομάδες).

Ο τρίτος άξονας παραπέμπει στη θεματική εξειδίκευση των δράσεων. Πράγματι, μέσα στο ευρύτερο φάσμα των κινηματικών διαδικασιών στη Μινεσότα, μπορούμε να διακρίνουμε τρεις διακριτές αλλά αλληλένδετες κατηγορίες συλλογικών κινητοποιήσεων και δράσεων αλληλεγγύης: (α) τις μεγάλες κινητοποιήσεις διαμαρτυρίας ενάντια στην ICE και στις επιχειρήσεις που συνεργάζονται μαζί της, (β) τις συλλογικές δράσεις προστασίας οικογενειών και μελών εθνοτικών και ιθαγενικών ομάδων σε κίνδυνο και (γ) την καθημερινή μέριμνα για ευάλωτες οικογένειες και άτομα.

Στην ανάλυση που ακολουθεί, προσπαθώντας να παρουσιάσουμε το σύνθετο και πολυδιάστατο τοπίο των συλλογικών δράσεων στη Μινεσότα, ειδικά κατά την περίοδο από τον προηγούμενο Δεκέμβριο μέχρι σήμερα, θα ακολουθήσουμε τον άξονα της θεματικής ταξινόμησης των δράσεων, επιδιώκοντας ταυτόχρονα, όπου είναι δυνατό, να αναδείξουμε τους παρατηρούμενους κάθε φορά διαφορετικούς συνδυασμούς μεταξύ των δύο άλλων αξόνων, δηλαδή συνδυασμούς των εργαλείων και των τεχνικών δράσης με τις οργανωτικές δομές κινητοποίησης.

Οι διαμαρτυρίες ενάντια στην ICE και στις επιχειρήσεις που συνεργάζονται μαζί της (συνδυάζοντας συστηματική οργάνωση και αυθορμητισμό)

Ένα μεγάλο μέρος των συλλογικών δράσεων είχαν δημόσιο και μαζικό χαρακτήρα. Με αυτή την έννοια, οι μορφές διαμαρτυρίας που αξιοποιήθηκαν διαπεράστηκαν από τις αντίστοιχες λογικές διαμαρτυρίας που έχει εντοπίσει η θεωρία των κοινωνικών κινημάτων 1 : τη λογική των αριθμών και της ποσοτικής ισχύος (πορείες, διαδηλώσεις, μαζικά αιτήματα), τη λογική της πρόκλησης υλικής ζημίας και της αναταραχής (απεργίες, μποϊκοτάζ επιχειρήσεων, παρακώλυση δημόσιων δραστηριοτήτων) και τη λογική της παροχής μαρτυρίας (πολιτική ανυπακοή, δημόσια παρεμπόδιση, παθητική αντίσταση, ανάληψη προσωπικών ρίσκων, συνεργασίες ομάδων με διαφορετικές κουλτούρες).

Προφανώς, η παραπάνω ταξινόμηση έχει χαρακτήρα τυπικής μεθοδολογικής διάκρισης των λογικών διαμαρτυρίας και δεν απεικονίζει την πολυπλοκότητα των συγκεκριμένων μορφών διαμαρτυρίας που εμφανίζονται στο εμπειρικό πεδίο και που συχνά εναρμονίζουν διαφορετικές λογικές.

Διαμαρτυρίες ενάντια στην ICE

Πράγματι, στην περίπτωσή μας ενέργειες συλλογικής αναταραχής συνδυάστηκαν με πράξεις πολιτικής ανυπακοής και με μαζικές ειρηνικές διαμαρτυρίες. Σταχυολογούμε δειγματοληπτικά μερικές από τις πολυάριθμες.

Όταν η αστυνομία της Μινεσότα κήρυξε παράνομη συγκέντρωση μια διαδήλωση, οι διαδηλωτές αψήφησαν τις εντολές και παρέμειναν στα όρια των λίγων τετραγώνων που είχε αποκλειστεί από την αστυνομία και συνέχισαν να χτίζουν αυτοσχέδια οδοφράγματα για να εμποδίσουν την κίνηση των αστυνομικών. Κατά καιρούς, πυροτεχνήματα εκτοξεύονταν εναντίον των αστυνομικών που βρίσκονταν στα σημεία κινητοποίησης, συμπεριλαμβανομένων εκείνων της Κρατικής Περιπολίας της Μινεσότα, η παρουσία των οποίων δεν φαινόταν να ηρεμεί τις εντάσεις, καθώς οι διαδηλωτές τους πλησίαζαν, ρωτώντας: «Με ποιανού το μέρος είστε; Γιατί τους αφήνετε να μας το κάνουν αυτό;» (https://truthout.org/articles/minneapolis-residents-face down-police-and-feds-after-prettis-killing/).

Στη διάρκεια της απεργίας της 23 ης Ιανουαρίου, που διοργανώθηκε από προοδευτικά συνδικάτα και κοινοτικές οργανώσεις στις Δίδυμες Πόλεις, παρατηρήθηκε εκτεταμένη αναστάτωση στον χώρο εργασίας. Τα σχολεία και πολλά πολιτιστικά ιδρύματα έκλεισαν. Οι διοργανωτές εκτιμούν ότι περίπου 1.000 επιχειρήσεις, στην συντριπτική τους πλειοψηφία μικροί ιδιοκτήτες, συμμετείχαν στην απεργία και ότι περίπου ένα εκατομμύριο κάτοικοι της Μινεσότα υποστήριξαν με κάποια μορφή τη δράση εκείνης της ημέρας, ενώ πάνω από 75.000 άνθρωποι ξεχύθηκαν στο κέντρο της Μινεάπολης αψηφώντας πολικές θερμοκρασίες στους περίπου μείον 29 βαθμούς, στήνοντας τραπέζια στους δρόμους, μοιράζοντας θερμαντικά χεριών, ζεστά ροφήματα και σφυρίχτρες (https://www.laborpolitics.com/p/how-to-organize-a-real-general strike).

Η «Επιτροπή Δράσης για τα Δικαιώματα των Μεταναστών της Μινεσότα» (MIRAC) πραγματοποίησε αγρυπνία στις 24 Ιανουαρίου για τον Άλεξ Πρέτι στο Πάρκο Γουίτιερ, στην οποία συμμετείχαν χιλιάδες άνθρωποι κρατώντας κεριά και αφίσες που έγραφαν «Έξω η ICE τώρα» και «Chinga La Migra». (Γαμώ την [υπηρεσία] μετανάστευσης).

Το πόσο σημαντικές στάθηκαν αυτές οι μορφές διαμαρτυρίας μπορεί να φανεί αν σκεφτούμε την αναδίπλωση του Τραμπ, ο οποίος, ενώ είχε αρχικά απειλήσει να επικαλεστεί τον Νόμο περί Εξέγερσης ως απάντηση στην ένταση των διαμαρτυριών στην περιοχή των Δίδυμων Πόλεων, αργότερα (στις 28 Ιανουαρίου) αποπειράθηκε να κατευνάσει τους διαμαρτυρόμενους ανακοινώνοντας αποκλιμάκωση της ομοσπονδιακής καταστολής (https://www.bbc.com/news/articles/c0q425vg4qzo).

Αναδίπλωση που γίνεται ακόμη σαφέστερη με τη δήλωση στις 12 Φεβρουαρίου του «τσάρου των συνόρων» Τομ Χόμαν ότι το σαρωτικό κύμα των ομοσπονδιακών ελέγχων επί της μετανάστευσης στη Μινεσότα τερματίζεται (https://www.bbc.com/news/articles/c2lr9w29zwyo).

Πώς προέκυψε όμως αυτή η αληθινά μαζική συμμετοχή στις διαμαρτυρίες της Μινεάπολης που είδαμε τους τελευταίους μήνες; Η εντύπωση ότι η επιτυχία αυτή προέκυψε αυθόρμητα ως αυτόματη αντίδραση στην αποκρουστική καταστολή της ICE είναι απλοϊκή και απέχει από την πραγματικότητα. Αντιθέτως, φαίνεται πως οι οργανωτικές επιλογές που έκαναν κοινοτικοί και συνδικαλιστικοί συλλογικοί δρώντες στο πεδίο στάθηκαν καθοριστικές για τη βιωσιμότητα και την ένταση των κινητοποιήσεων.

Το πρώτο κρίσιμο βήμα ήταν η επιλογή να βρεθούν εθελοντές ακτιβιστές που να μπορούν να παρατηρούν και να καταγράφουν νόμιμα και με σχετική ασφάλεια τις δράσεις της ICE. Μακράν του να έχει συμβεί αυθόρμητα, η παρουσία μεγάλου αριθμού νομικών παρατηρητών στις δημόσιες κινητοποιήσεις διαμαρτυρίας, ειδικά στον πυκνότερο αστικό πυρήνα, προέκυψε ως στρατηγική επιλογή οργανώσεων που συμμετέχουν στο ιδρυμένο το 2025 Δίκτυο Υπεράσπισης Μεταναστών (IDN – Immigrant Defense Network), ένα δίκτυο άνω των 90 μεταναστευτικών, εργατικών, νομικών, θρησκευτικών και κοινοτικών οργανώσεων αφιερωμένων στην προστασία και στην προώθηση των συνταγματικών δικαιωμάτων των μεταναστευτικών κοινοτήτων σε όλη τη Μινεσότα.

Οι οργανώσεις, στοχεύοντας σε μια μαζική διαδικασία στρατολόγησης και κατάρτισης, εκπαίδευσαν έναν εκπληκτικό αριθμό 30.000 ατόμων σε 77 από τις 87 κομητείες της Μινεσότα, ανταποκρινόμενες έτσι στην ανάγκη να καταγράφονται και να λογοδοτούν οι ομοσπονδιακοί πράκτορες σε συνθήκες αύξησης της παρουσίας της ICE (https://www.mprnews.org/story/2026/02/02/immigrant-defense-network-training-constitutional-observers).

Αυτός ο προσανατολισμός στην κλιμάκωση του αριθμού των παρατηρητών ήταν μια στρατηγική κατανόηση της σημασίας που έχει για την οικοδόμηση ενός πλειοψηφικού κινήματος η παρουσία μιας ευάριθμης, εκπαιδευμένης και πολιτικά κρίσιμης ομάδας ανθρώπων που, με τη συνεχή παρουσία τους στους δρόμους, ελέγχουν εν μέρει τις ακρότητες των δυνάμεων καταστολής και ενισχύουν την αίσθηση ασφάλειας των διαμαρτυρόμενων (https://www.laborpolitics.com/p/how-to-organize-a-real-general-strike).

Αν και η νομική παρατήρηση ήταν από τεχνική άποψη ένα σχετικά εύκολο και απλό έργο, η διαδικασία της πραγματοποίησής της – ειδικά ενόψει της αυξημένης επιθετικότητας της ICE – έγινε μια μετασχηματιστική εμπειρία για πολλούς κατοίκους της Μινεάπολης. Όπως το διατύπωσε η Γκονθάλες Άβαλος, εκτελεστική διευθύντρια της οργάνωσης Unidos MN: «Αλλάζει τους ανθρώπους, τώρα όλοι αυτοί οι νομικοί παρατηρητές θέλουν να κάνουν περισσότερα» (στο ίδιο).

Τέτοιες μετασχηματιστικές εμπειρίες, συνδεδεμένες με δράσεις κοινοτικών οργανώσεων βάσης, παρατηρούμε σε διαφορετικά πεδία δράσης. Για παράδειγμα, σύμφωνα με την Κατ Σαλόνεκ Σλαντ, μια οργανώτρια της κοινότητας που συνεργάζεται με έναν συνασπισμό οργανώσεων για τα δικαιώματα των μεταναστών στις Δίδυμες Πόλεις: «Οι άνθρωποι που πίστευαν ότι δεν θα πήγαιναν ποτέ να χτυπήσουν την πόρτα του γείτονά τους τώρα παραδίδουν είδη παντοπωλείου και προσφέρουν ασφαλείς διαδρομές σε παιδιά για να πηγαίνουν με ασφάλεια στο σχολείο. Υπάρχει λοιπόν ένα απίστευτο αίσθημα αγάπης και αλληλεγγύης μεταξύ των μελών της κοινότητας που ίσως δεν θα είχαν συναντηθεί ποτέ διαφορετικά» (https://truthout.org/articles/minneapolis-residents-face-down-police-and-feds-after-prettis-killing/).

Επομένως, μεγάλο μέρος αυτού του ορμητικού κινήματος αναπτύχθηκε εκτός των επίσημων οργανώσεων, με βάση οργανωτικά χαρακτηριστικά που προέκυψαν από συγκεκριμένες στρατηγικές επιλογές κοινοτικών οργανώσεων με μεγάλη παρουσία και εμπειρία δράσης τα τελευταία χρόνια. Μια από αυτές ήταν και η εκπαίδευση των ανθρώπων να συμμετέχουν στις διαμαρτυρίες με τρόπους ειρηνικούς και μη βίαιους ακόμη και απέναντι στις πιο βάναυσες προκλήσεις των δυνάμεων καταστολής.

Όπως σημειώνει η ΤζαΝέ Μπέιτς Ιμάρι, συν-εκτελεστική διευθύντρια της ISAIAH, μιας θρησκευτικής κοινοτικής ομάδας με επικεφαλής μαύρους που βρίσκεται στο επίκεντρο της πολιτειακής αντίδρασης κατά της ICE: «Η οργανωτική ικανότητα έχει παίξει μεγάλο ρόλο, επειδή αυτό που βλέπουμε είναι ότι οι άνθρωποι εκφράζουν το πού βρίσκεται το κέντρο βάρους (…). Μέρος αυτού που συμβαίνει στη Μινεσότα είναι μια πρόκληση από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση να προσπαθήσει να μας κάνει να αντιδράσουμε με έναν συγκεκριμένο τρόπο. Και οι κάτοικοι της Μινεσότα σε όλο το [πολιτικό] φάσμα έχουν πει ότι δεν θα δεχτούν το δόλωμα (…). Κανείς δεν είναι μπερδεμένος σχετικά με το ποιες είναι οι ειρηνευτικές δυνάμεις εν μέσω όσων συμβαίνουν» (https://www.laborpolitics.com/p/how-to-organize-a-real-general-strike).

Τα ιστορικά προοδευτικά συνδικάτα και οι τυπικές οργανώσεις της Μινεσότα έχουν αφήσει αναγνωρίσιμο αποτύπωμα στην ευρύτερη αντίδραση. Είναι ενδεικτικό ότι η «γενική απεργία» της 30ής Ιανουαρίου, που καλέστηκε κυρίως από μικρές αριστερές φοιτητικές ομάδες, ουσιαστικά δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ σε εθνικό επίπεδο, ενώ η «Ημέρα Αλήθειας και Ελευθερίας» της 23ης Ιανουαρίου, την οποία συγκάλεσαν ισχυροί οργανισμοί όπως οι Unidos MN, ISAIAH, SEIU Local 26 και οι Ομοσπονδίες Εκπαιδευτικών του Σεντ Πολ και της Μινεάπολης, είχε την επιτυχία που περιγράψαμε νωρίτερα.

Το μεγαλύτερο συνδικάτο νοσοκόμων των ΗΠΑ (με 225.000 μέλη) μάλιστα απαίτησε την κατάργηση της ICE μετά τη δολοφονία του Άλεξ Πρέτι και δεσμεύτηκε να κάνει «ό,τι περνάει από το χέρι του» για να καταψηφίσει οποιοδήποτε μέλος του Κογκρέσου ψηφίσει υπέρ της χρηματοδότησης της ICE (https://truthout.org/articles/uss-largest-nurses-union-demands-abolition-of-ice-after-alex-pretti-killing/).

Εντούτοις, όσο σημαντικές αποδείχθηκαν στη μεγάλη λαϊκή συμμετοχή στις διαμαρτυρίες οι στρατηγικές πρωτοβουλίες των ριζωμένων στην τοπική πραγματικότητα κοινοτικών οργανώσεων βάσης και των συνδικαλιστικών οργανώσεων, άλλο τόσο σημαντικές φαίνεται να ήταν και οι αναδυόμενες μορφές δράσης, οι ανοργάνωτες ομάδες που προέκυψαν μέσα από τη διαδικασία αντίστασης.

Για παράδειγμα, ο Γκρεγκ Νάμαχερ, εκπρόσωπος της SEIU Local 26 (Ένωσης Υπηρεσιών Ακινήτων της Μινεσότα που εκπροσωπεί πάνω από 8.000 θυρωρούς και άλλους εργαζόμενους σε υπηρεσίες ακινήτων), αναγνωρίζει ότι: «Υπάρχουν τόσοι πολλοί παίκτες σε κίνηση αυτή τη στιγμή, οργανωμένοι στα οικοδομικά τους τετράγωνα, οργανωμένοι μέσω σημάτων. Ομάδες και δομές που δεν υπήρχαν ή δεν υπήρχαν σε οργανωτικό επίπεδο μόλις πριν από λίγες εβδομάδες, παίζουν τώρα βασικούς ρόλους. Έτσι, από τη δική μου οπτική γωνία, αυτή είναι μια απίστευτα ελπιδοφόρα ιστορία για τον συνδυασμό συστηματικής, σκόπιμης και συνειδητής οργάνωσης με την κατανόηση ότι σε μια στιγμή κινήματος, όταν ολόκληρη η κοινότητα προκαλείται, τα πράγματα θα ξεπεράσουν κατά πολύ τον οργανωτικό μας έλεγχο» (https://www.laborpolitics.com/p/how-to-organize-a-real-general-strike).

Διαμαρτυρίες και μποϊκοτάζ ενάντια στις επιχειρήσεις που συνεργάζονται με τον ICE

Μέρος της αντίδρασης κοινοτήτων σε πόλεις όπως η Μινεάπολη, το Σικάγο, το Πόρτλαντ και το Λος Άντζελες απέναντι στην τρομακτική εντατικοποίηση της βίαιης επιδρομής της ICE τους τελευταίους μήνες ήταν, μεταξύ άλλων, να οργανώσουν εκστρατείες για να σπάσουν την εταιρική υποστήριξη της ICE και να αποδυναμώσουν τις διάφορες πηγές οικονομικής και πολιτικής στήριξής του.

Τα αποτελέσματα ήταν σημαντικά. Στο τέλος του 2025 το Spotify σταμάτησε να προβάλλει διαφημίσεις προσλήψεων για την ICE μετά από μήνες δημόσιων διαμαρτυριών και σημαντικών καλλιτεχνών που απέσυραν τη μουσική τους από την πλατφόρμα μέσων ενημέρωσης. Επίσης, στις αρχές Ιανουαρίου η αεροπορική εταιρεία χαμηλού κόστους Avelo ανακοίνωσε ότι τερματίζει τις πτήσεις τσάρτερ απέλασης μεταναστών.

Η διακοπή του συμβολαίου της Avelo με την ICE ήταν μια τεράστια νίκη του κινήματος λόγω μιας μακρόχρονης και ισχυρής εκστρατείας πίεσης και μποϊκοτάζ από πολλές αποκεντρωμένες ομάδες σε όλη τη χώρα, που επιτεύχθηκε με τη χρησιμοποίηση ενός ευρέος φάσματος ενεργειών. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονταν μαζικές διαμαρτυρίες έξω από αεροδρόμια, πιέσεις σε εκλεγμένους αξιωματούχους να πάψουν να πετούν με την εταιρεία και να διακόψουν τις πολιτειακές και δημοτικές φορολογικές επιδοτήσεις, καθώς και τις επενδυτικές και εταιρικές συνεργασίες της, πιέσεις στις τοπικές αρχές να αφαιρέσουν την Avelo Airlines από τους καταλόγους των αεροδρομίων κ.ά.

Αυτή ήταν η «στρατηγική του κουνουπιού», δηλαδή πολλά μικροσκοπικά «τσιμπήματα» μαζί, μέχρι που έγινε πολύ επώδυνο για την Avelo να συνεχίσει τη συνεργασία της με την ICE (https://truthout.org/articles/heres-how-we-pressured-an-airline-to-end-its-contract-with-ice/).

Ένας ακόμη στόχος των κινηματικών μποϊκοτάζ ήταν το δίκτυο πωλήσεων της Target, εταιρείας λιανικής πώλησης με έδρα τη Μινεάπολη και 2.000 καταστήματα σε όλη τη χώρα. Στις 31 Ιανουαρίου 2026, πλήθη οργισμένων ανθρώπων πραγματοποίησαν καθιστικές διαμαρτυρίες σε καταστήματα Target σε αρκετές πόλεις.

Οι διαμαρτυρίες ακολούθησαν ένα κύμα οργής για τις βάναυσες δολοφονίες από την ICE των Κιθ Πόρτερ Τζούνιορ στο Λος Άντζελες, του Σιλβέριο Βιγιέγκας Γκονζάλες στο Σικάγο και των Ρενέι Νικολ Γκουντ και Άλεξ Πρέτι στη Μινεάπολη. Στη Μινεσότα, το Target δεν είναι απλώς ένας ακόμη λιανοπωλητής· είναι ο τέταρτος μεγαλύτερος εργοδότης στην πολιτεία.

Η εταιρεία έχει αντιμετωπίσει αυξανόμενες αντιδράσεις τα τελευταία χρόνια, πρώτα για τη δωρεά 1 εκατομμυρίου δολαρίων στην ορκωμοσία του Τραμπ και έπειτα για την άρση των πολιτικών της για την DEI. Σήμερα οι ακτιβιστές λένε ότι η Target έχει ξεπεράσει ένα άλλο όριο: επιτρέπει στους πράκτορες της ICE και της Συνοριακής Περιπολίας (US Border Patrol) να εισέρχονται και να λειτουργούν μέσα στα καταστήματά της.

Οι διαμαρτυρίες εντάθηκαν όταν, στις 8 Ιανουαρίου 2026, πράκτορες της Συνοριακής Περιπολίας επιτέθηκαν και συνέλαβαν δύο Αμερικανούς πολίτες μέσα σε κατάστημα Target στο Ρίτσφιλντ της Μινεσότα. Σε απάντηση, οι κάτοικοι άρχισαν να διαμαρτύρονται στα καταστήματα, απαιτώντας από την Target να σταματήσει αμέσως τη συνεργασία της με την ICE.

Στις 2 Φεβρουαρίου, οι διαδηλωτές επέστρεψαν, αυτή τη φορά με συγκεντρώσεις στα κεντρικά γραφεία της Target στη Μινεάπολη και σε 23 ξεχωριστά καταστήματα Target σε όλη την πόλη, για να επαναλάβουν τα ίδια αιτήματα. Μεταξύ αυτών ήταν και οι ίδιοι οι εργαζόμενοι της Target, μερικοί από τους οποίους είδαν συναδέλφους τους να συλλαμβάνονται από πράκτορες (https://ips-dc.org/ice-out-of-target-why-a-familiar-store-is-at-the-center-of-nationwide-protests/).

Παράλληλα, συνεχίζονται οι πιέσεις και σε άλλα μέτωπα (π.χ. του Sunrise Movement προς την Hilton να αποσυνδεθεί από την ICE).

Ο τελικός στόχος των πιέσεων που ασκούν στις συνεργαζόμενες επιχειρήσεις οι φιλομεταναστευτικές ομάδες είναι σαφής: να εκδιώξουν την ICE από τις κοινότητές τους, να αφαιρέσουν τη χρηματοδότησή της (συμπεριλαμβανομένης της ανάκτησης των 170 δισεκατομμυρίων δολαρίων που της έχουν ήδη διατεθεί) και να επιβάλουν πραγματικά μέτρα λογοδοσίας που θα τερματίσουν τη βία και την κακοποίηση που ασκεί στους πολίτες.

Στοιχείο που εντυπωσιάζει στο κομμάτι του μποϊκοτάζ είναι όχι μόνο η κλίμακα και η ένταση των κινητοποιήσεων, αλλά και το κρίσιμο έργο τεκμηρίωσης που επιτελούν οι ακτιβιστές στην προσπάθεια να εντοπίσουν και να «στοχεύσουν» τα αδύνατα σημεία αυτών των επιχειρήσεων.

Έτσι, στο διαδίκτυο βρίσκει πλέον κανείς όχι μόνο λεπτομερείς καταλόγους επιχειρήσεων που συνεργάζονται με την ICE (https://www.boycottcitizens.org/ice), αλλά και αναλυτικές οδηγίες για σχολαστικές ερευνητικές πρακτικές που αποκαλύπτουν σημαντικές πληροφορίες σχετικά με αυτές τις εταιρείες και, επομένως, βελτιώνουν τη στρατηγική και τις τακτικές του κινηματικού μποϊκοτάζ (https://truthout.org/articles/heres-how-to-find-out-which-corporations-are-collaborating-with-ice/).

Συλλογικές δράσεις προστασίας εθνοτικών και ιθαγενικών ομάδων σε κίνδυνο (υφαίνοντας δίκτυα [αυτο]υπεράσπισης)

Η τεράστια κλίμακα της οργάνωσης των κατοίκων στις Δίδυμες Πόλεις ήταν η απάντηση στην κλιμάκωση της ομοσπονδιακής αστυνόμευσης από την κυβέρνηση Τραμπ. Στη Μινεάπολη έχει δημιουργηθεί ένα τεράστιο πολιτικοποιημένο δίκτυο ταχείας αντίδρασης, με περιπολίες κοντά σε σχολεία, εκκλησίες, τζαμιά και επιχειρήσεις που ανήκουν σε μετανάστες.

Παντού νομικοί παρατηρητές και μαζικές αντιδράσεις στην παρουσία της ICE, παραδόσεις τροφίμων και προμηθειών μεγάλης κλίμακας, μια υποδομή ασφαλέστερων μεταφορών και δίκτυα φροντίδας για αγαπημένα πρόσωπα που έχουν μείνει πίσω μετά από απαγωγές από την ICE είναι μερικές από τις δράσεις αλληλεγγύης.

Αρκετές από αυτές κινούνται στα μονοπάτια της εξέγερσης του 2020, μετά τη δολοφονία του Τζορτζ Φλόιντ από την αστυνομία. Στη διάρκεια εκείνης της εξέγερσης, και σε συνδυασμό με την έναρξη της πανδημίας COVID-19 που κατέστρεψε πολλά παντοπωλεία, στη Μινεάπολη έμαθαν να οργανώνουν παραδόσεις τροφίμων και άλλες μορφές φροντίδας για άτομα χωρίς πρόσβαση.

Αυτή η γνώση έγινε τώρα ξανά επίκαιρη. Οι γειτονιές ενεργοποίησαν και πάλι τις αδρανείς ομάδες Signal, ενώ μέλη της κοινότητας συνεργάζονται με άτομα με τα οποία συνδέθηκαν για πρώτη φορά το 2020 για κοινές διαδηλώσεις και σχεδιασμό ασφαλείας.

Εμβληματικό στοιχείο συνέχειας είναι η «Αποθήκη Εφοδιασμού Sanctuary» (Sanctuary Supply Depot), (αντι)θεσμός που εμφανίστηκε για να φροντίζει τους άστεγους κατοίκους καταυλισμών μετά την έξωσή τους, τον Ιούνιο του 2020, από ένα άδειο ξενοδοχείο που οι εθελοντές ονόμασαν Minneapolis Sanctuary. Όλα αυτά τα χρόνια συνέχισαν τη διανομή προμηθειών στους καταυλισμούς, παρά τις διαρκείς παρενοχλήσεις από το αστυνομικό τμήμα της Μινεάπολης, αλλά και εν μέσω της τρέχουσας κλιμάκωσης της αστυνόμευσης της μετανάστευσης (https://truthout.org/articles/minneapoliss-2020-uprising-laid-an-abolitionist-groundwork-for-ice-resistance/).

Όμως δεν πρόκειται για μια απλή ακτιβιστική επανάληψη. Οι δράσεις τώρα διευρύνονται. Οικοδομώντας πρακτικές ταχείας αντίδρασης, τα μέλη της κοινότητας προσπαθούν επίσης να εκπαιδεύονται και να εκπαιδεύουν, να δημιουργούν συνδέσεις με άλλους οργανισμούς και πόλεις και να παρέχουν μεγαλύτερη αμοιβαία υποστήριξη για υλικές και συναισθηματικές ανάγκες.

Επιπλέον, οι ομάδες απορροφούν πλέον έναν τεράστιο αριθμό ανθρώπων που προηγουμένως δεν ήταν συνδεδεμένοι μεταξύ τους ή δεν συμμετείχαν καθόλου στην οργάνωση.

Τα εργατικά συνδικάτα και σωματεία παίζουν τον δικό τους ρόλο και σε αυτό το πεδίο δράσης. Ενώ σε ορισμένα σχολεία στις Δίδυμες Πόλεις έως και οι μισοί μαθητές παραμένουν σπίτι κατά τη διάρκεια της καταστολής της ICE, την Τετάρτη 4 Φεβρουαρίου τα συνδικάτα εκπαιδευτικών της Μινεσότα υπέβαλαν, από κοινού με δύο τοπικές σχολικές περιφέρειες, αγωγή για να κρατήσουν τους ομοσπονδιακούς πράκτορες μετανάστευσης μακριά από τις σχολικές εγκαταστάσεις και τις στάσεις λεωφορείων (https://www.democracynow.org/2026/2/5/headlines/10_year_old_girl_seized_by_federal_agents_inminnesota_freed_from_texas_ice_jail).

Ταυτόχρονα, οι πολύπλευρες πρακτικές αντίστασης που εφαρμόζονται σε μικροκλίμακα στα πεδία της στρατηγικής φροντίδας, της πολιτικής εκπαίδευσης και της συλλογικής δράσης φαίνεται να ριζώνουν στη βιωμένη εμπειρία και να προεικονίζουν στα μάτια των φορέων τους ένα «πρότυπο οργάνωσης για ολόκληρο το σύστημα» (https://truthout.org/articles/anti-ice-organizing-is-creating-counter-institutions-based-on-care/).

Ειδικότερα, οι «κύκλοι μάθησης», μακράν του να είναι αφηρημένες ομάδες μελέτης, αποδείχθηκαν χώροι συλλογικής προετοιμασίας, μέσα από τους οποίους οι συμμετέχοντες εξέτασαν τη συνενοχή των ΗΠΑ στη διεθνή βία και στις ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις, παρακολούθησαν την εσωτερική καταστολή της φοιτητικής διαφωνίας και των κινημάτων διαμαρτυρίας και ενέταξαν τους παρόντες αγώνες σε μεγαλύτερες, διακρατικές ιστορίες αντίστασης (στο ίδιο).

Επιπλέον, οι κύκλοι αποτελούν το σημείο-κλειδί μιας πιθανής πολιτικής ριζοσπαστικοποίησης της μνήμης των κινημάτων, αφού μετατοπίζουν φανερά τους συμμετέχοντες προς πιο προοδευτικές αντιλήψεις και ανατρέπουν το ρατσιστικό και πολιτικά μυωπικό αφήγημα (που είναι παρόν και μέσα στα κινήματα), σύμφωνα με το οποίο η μεγάλης κλίμακας κρατική βία και πολιτική τρομοκρατία είναι «ξένες προς το έδαφος των ΗΠΑ», ανήκουν «κάπου αλλού, σε αποτυχημένα κράτη» στον Παγκόσμιο Νότο και καταλήγει σε αφορισμούς τύπου: «εμείς δεν είμαστε έτσι, εδώ δεν είναι Αφγανιστάν, εδώ δεν είναι Ιράν ή Κίνα. Εδώ είναι Αμερική».

Η σομαλική κοινότητα

Η εμπρηστική ρητορική της κυβέρνησης Τραμπ κατά των Σομαλών μεταναστών είναι μέρος αυτού που ο αναπληρωτής διευθυντής της ICE, Τοντ Λάιονς, χαρακτήρισε ως τη «μεγαλύτερη επιχείρηση επιβολής της μετανάστευσης που έχει γίνει ποτέ» και συνδυάζεται με την ανάκληση του καθεστώτος προσωρινής προστασίας για τους Σομαλούς μετανάστες, καθώς και με το πάγωμα – μέσω δόλιων κυβερνητικών κατηγοριών περί απάτης στη διαχείριση προγραμμάτων στήριξης της σομαλικής κοινότητας – της χρηματοδότησης των κοινωνικών υπηρεσιών στις οποίες βασίζονται πολλοί από αυτούς.

Σε απάντηση, αντί να υποχωρήσει ελπίζοντας ότι η κυβέρνηση θα βρει έναν νέο αποδιοπομπαίο τράγο, η σομαλική κοινότητα της Μινεσότα (η μεγαλύτερη στις ΗΠΑ, με περισσότερους από 100.000 ανθρώπους σομαλικής καταγωγής) δημιούργησε ένα «οικοσύστημα φροντίδας» που, σε συμμαχία με όλες τις υπόλοιπες κοινότητες, παρέχει τους απαραίτητους πόρους ώστε να προστατεύουν και να υπερασπίζονται ο ένας τον άλλον.

Στις αρχές Δεκεμβρίου, μια ομάδα κατοίκων του Cedar πραγματοποίησε έκτακτη συνάντηση για να συζητήσει πώς να διατηρήσει την κοινότητά της ασφαλή. Από αυτή τη συνάντηση γεννήθηκε η «Συμμαχία Προστασίας του Ποταμού Cedar», ένα δίκτυο ταχείας αντίδρασης Σομαλών νέων, των οποίων η αφοσίωση του ενός στον άλλον και όλων μαζί στην κοινότητα αποδείχθηκε ο πιο σημαντικός και αβίαστα ανανεώσιμος πόρος ενάντια στην τραμπική καταστολή.

Ένα παρακλάδι αυτής της οργάνωσης είναι οι «Μαμάδες του Cedar», μια ομάδα Σομαλών μητέρων που συμμετέχουν σε περιπολίες και εκπαιδεύουν τους κατοίκους στα δικαιώματά τους. Αποδίδουν μεγάλο μέρος της επιτυχίας τους στο γεγονός ότι γνωρίζουν τους γείτονές τους και οι γείτονές τους τις γνωρίζουν, σε αντίθεση με τους απρόσωπους ομοσπονδιακούς πράκτορες, των οποίων ο τρόμος που προκαλούν εξαρτάται από την ανωνυμία τους (https://truthout.org/articles/somali-communities-are-building-collective-power-in-the-face-of-trumps-attacks/).

Σομαλές μητέρες προτρέπουν περισσότερους νέους να συμμετάσχουν στις διαμαρτυρίες, ενώ κοινοτικοί οργανωτές της «Συμμαχίας» υποστηρίζουν ότι ο αγώνας της σομαλικής κοινότητας στις Δίδυμες Πόλεις συνδέεται με τους αγώνες όλων των άλλων που στοχοποιούνται από την ICE, συμπεριλαμβανομένων των αυτόχθονων.

Ο στόχος της κυβέρνησης Τραμπ να απομονώσει και να καταστρέψει τη σομαλική κοινότητα έχει αποτύχει. Η αίσθηση του κοινού κινδύνου ένωσε γείτονες και συμμάχους και τους έστρεψε σε πράξεις συλλογικής ανυπακοής. Η αίσθηση ασφάλειας που πηγάζει από τέτοιες πράξεις ανυπακοής σημαίνει, ενδεχομένως, πως διαμορφώνονται σε εμβρυακή μορφή κοινωνικά χαρακτηριστικά ανατροπής των ρατσιστικών κανόνων που υπαγορεύουν ποιος είναι άξιος αξιοπρέπειας και προστασίας και ποιος όχι (στο ίδιο).

Οι ιθαγενικές κοινότητες

Η Μινεάπολη είναι η ιστορική καρδιά του «Κινήματος των Ινδιάνων της Αμερικής» (AIM – American Indian Movement), που ιδρύθηκε στις Δίδυμες Πόλεις το 1968, εν μέσω εξαιρετικά βίαιης μεταχείρισης της ιθαγενικής κοινότητας από το αστυνομικό τμήμα της Μινεάπολης. Το AIM έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη θεαματική μείωση του αριθμού των συλλήψεων ιθαγενών.

Κατά τη διάρκεια του τέλους της δεκαετίας του 1960 και του 1970, τα περίπολα του AIM σάρωναν τους αστυνομικούς ασυρμάτους και παρενέβαιναν σε εξελισσόμενες συλλήψεις, προσπαθώντας να αποκλιμακώσουν ένα μοτίβο γνωστής βίας εναντίον των αυτόχθονων. Επομένως, όταν η ICE ήρθε στην πόλη, ήταν απλώς θέμα χρόνου να αναδυθεί στο παρόν η ιστορική μνήμη του παρελθόντος.

«Το πλαίσιο δράσης ήταν ήδη εκεί, θα έπρεπε να το περιμένουν αυτό», είπε μέλος του AIM που περιπολεί στους δρόμους της πόλης (https://truthout.org/articles/indigenous-led-collectives-are-keeping-minnesotan-communities-safe-from-ice/).

Με την έναρξη της μαζικής εισβολής των πρακτόρων μετανάστευσης από τον προηγούμενο Δεκέμβριο, μέλη του AIM και της «Εταιρείας Πολεμιστών Many Shields» (μιας ομάδας ασφάλειας της ιθαγενικής κοινότητας) περιπολούν στους δρόμους της Μινεάπολης, επικοινωνώντας μέσω φορητών ασυρμάτων πιθανές εμφανίσεις της ICE.

Η φυλή Oglala Sioux απαγόρευσε πρόσφατα στους πράκτορες της ICE να εισέρχονται στην περιοχή της, κάτι που έχουν κάνει και άλλες φυλές ως απάντηση στις ολοένα και πιο βάναυσες τακτικές που χρησιμοποιούνται εναντίον τους. Πολλά μέλη των Shields κυκλοφορούν προετοιμασμένα για το χειρότερο σενάριο, έχοντας το καθένα ιατρικό κιτ μάχης.

Οι ομάδες διατηρούν σε φυλασσόμενους κοινοτικούς κόμβους καρότσια γεμάτα με προμήθειες, από τρόφιμα και μάσκες αερίων μέχρι φάρμακα κ.ά. Όταν λαμβάνουν ένα τηλεφώνημα ότι κάποιος χρειάζεται κάτι αλλά δεν θέλει να φύγει από το σπίτι, υπάρχει μια λίστα εθελοντών που θα του μεταφέρουν στο σπίτι τις προμήθειες.

Έτσι διαμορφώθηκε ένα ισχυρό δίκτυο αφοσιωμένων ιθαγενών, γειτόνων, φίλων και υποστηρικτών που έχουν ενωθεί για να υποστηρίξουν την ιθαγενική κοινότητα.

Χαρακτηριστικό της νοοτροπίας των μελών της ιθαγενικής κοινότητας είναι ότι όταν, στον απόηχο της εξέγερσης του 2020 με αφορμή τη δολοφονία του Τζορτζ Φλόιντ, οι αρχές της Μινεάπολης προσέγγισαν την Many Shields για να προτείνουν στην ομάδα να συμμετάσχει σε πρόγραμμα της πόλης για τη διακοπή της βίας (το οποίο εφαρμόστηκε, μεταξύ άλλων, και σε απάντηση στα επίμονα αιτήματα των διαδηλωτών να καταργηθεί το αστυνομικό τμήμα της Μινεάπολης), η Many Shields αρνήθηκε τη χρηματοδότηση, λέγοντας ότι δεν ήθελε να «αυτοαστυνομευτεί» ή να συνδέσει την ομάδα με έναν θεσμό που η ίδια είχε προσπαθήσει να υπονομεύσει (στο ίδιο).

Καθημερινή μέριμνα για ευάλωτες οικογένειες και άτομα (κατασκευάζοντας τεχνολογία συνύπαρξης και σύμπνοιας)

Η εντατική καταστολή κατά της μετανάστευσης στις πόλεις της Μινεσότα οδήγησε τις κοινότητες και τους συμμάχους τους να δημιουργήσουν δίκτυα επείγουσας αντίδρασης για την προστασία των γειτόνων που στοχοποιούνται από την ICE. Έχουν οργανώσει παραδόσεις παντοπωλείων και τροφίμων στα σπίτια, ενώ υπάρχουν εθελοντές που βοηθούν με τις φόρμες ανάθεσης γονικής εξουσίας (delegation of parental authority) σε περίπτωση που ένας γονέας απαχθεί και το παιδί του μείνει πίσω, δικηγόροι που μπορούν να υποβάλουν αιτήσεις habeas corpus, ηλικιωμένοι σε στέγες υποστηριζόμενης διαβίωσης που πλένουν τα ρούχα για όσους ζουν στα σπίτια τους, κεφάλαια για ενοίκια και λογαριασμούς που μερικές φορές περιλαμβάνουν την πληρωμή εγγυήσεων και νομικών εξόδων, γιατροί που αναλαμβάνουν ιατρικές επισκέψεις στο σπίτι και κτηνίατροι που βοηθούν τους ανθρώπους με τα κατοικίδιά τους.

Όμως, δεν είναι όλα τα δίκτυα αλληλεγγύης στη Μινεάπολη καινούργια. Μέρος της φροντίδας βασίστηκε σε ήδη υπάρχουσες σχέσεις. Για παράδειγμα, ακόμη και πριν από την «Επιχείρηση Metro Surge», ορισμένοι γονείς ήδη έφερναν εκ περιτροπής τα παιδιά τους στο σχολείο. Όταν η καταστολή επιδεινώθηκε, οι γονείς δημιούργησαν έναν αριθμό Google Voice και email, προκειμένου οι σχολικές διευθύνσεις να τους συνδέσουν ανεπίσημα με γονείς που χρειάζονταν βοήθεια για τις μετακινήσεις των παιδιών τους στα σχολεία και τα ψώνια.

Συγχρόνως, οργάνωσαν περιπολίες που παρακολουθούν την ώρα άφιξης, την παραλαβή στο τέλος της ημέρας, τα διαλείμματα μαθημάτων και σημαίνουν συναγερμό όταν εντοπιστεί κοντά η ICE (https://truthout.org/articles/the-love-we-see-in-minneapolis-isnt-exceptional-its-how-we-survive-together/?utm_source=Truthout&utm_campaign=45e0a403cd-EMAIL_CAMPAIGN_2026_02_14_07_01&utm_medium=email&utm_term=0_bbb541a1db-45e0a403cd-654498751).

Σε αυτούς τους αντι-θεσμούς προστασίας, η φροντίδα δεν νοηματοδοτείται ως φιλανθρωπία, αλλά ως στρατηγική που σχεδιάστηκε για να αμβλύνει την πίεση, να αυξήσει την αντοχή και να διατηρήσει τη συμμετοχή στις αλληλέγγυες πρακτικές, συνδέοντας την επιβίωση στην καθημερινότητα με τη συλλογική ευθύνη.

Το ίδιο οικοσύστημα φροντίδας επεκτάθηκε στην υγειονομική περίθαλψη. Με δεδομένο ότι η δραστηριότητα της ICE κοντά σε κλινικές και νοσοκομεία ανάγκασε πολλούς ανθρώπους να καθυστερήσουν χειρουργικές επεμβάσεις, να αποφύγουν την επείγουσα φροντίδα ή να παραιτηθούν από την προγεννητική υποστήριξη, τα μέλη της κοινότητας και οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας συντόνισαν συνοδείες σε κλινικές, κανόνισαν διακριτική μεταφορά και εξασφάλισαν στους ασθενείς ασφαλή περιβάλλοντα φροντίδας (https://truthout.org/articles/anti-ice-organizing-is-creating-counter-institutions-based-on-care/).

Οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης αντιμετώπισαν περιστατικά στα οποία οι ομοσπονδιακοί πράκτορες, συχνά με συνεχή παρουσία στις εγκαταστάσεις υγείας, παραβίασαν τα δικαιώματα ασθενών στα νοσοκομεία, εκφόβισαν το προσωπικό και αγνόησαν την ομοσπονδιακή νομοθεσία, τις βέλτιστες ιατρικές πρακτικές και τις πολιτικές των νοσοκομείων.

Έναντι της απροθυμίας μερικών διοικητών νοσοκομείων να αντιδράσουν, οι απλοί εργαζόμενοι ανέλαβαν να προστατεύσουν τους συναδέλφους τους και τους ασθενείς τους, αξιοποιώντας τρόπους οργάνωσης και αντίδρασης στους οποίους εκπαιδεύτηκαν πολύ πριν οι πράκτορες κατέβουν στις Δίδυμες Πόλεις (https://truthout.org/articles/minneapolis-health-care-workers-are-organizing-to-defend-their-patients-from-ice/).

Πράγματι, τα εκπαιδευτικά προγράμματα «Γνωρίστε τα δικαιώματά σας» βοήθησαν πολλούς εργαζόμενους στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης σε όλη τη μητροπολιτική περιοχή να αντιμετωπίσουν έκτακτες καταστάσεις. Τα προγράμματα επικεντρώθηκαν κυρίως στην προετοιμασία του προσωπικού για δύο σενάρια αντίδρασης: ένα για την περίπτωση που οι ομοσπονδιακοί πράκτορες μετανάστευσης φτάσουν στον χώρο εργασίας τους χωρίς ασθενή για να πραγματοποιήσουν έφοδο και ένα δεύτερο για την περίπτωση που οι πράκτορες φτάσουν με ασθενή.

Τα προγράμματα προσφέρθηκαν κυρίως από την κοινοτική οργάνωση Unidos MN ήδη από τον Μάρτιο του 2025. Σε αυτά εκπαιδεύτηκαν περισσότεροι από 300 εργαζόμενοι στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, συμπεριλαμβανομένων πολλών μελών συνδικάτων, και χρειάστηκε να συνεργαστούν ομάδες για τα δικαιώματα της κοινότητας, τοπικά σωματεία και τοπικά παραρτήματα εθνικών συνδικάτων (στο ίδιο).

Τα υπόγεια δίκτυα υποστήριξης λειτουργούν και σε περιπτώσεις οργανωμένων ομάδων που προσανατολίζονται σε μεγάλο βαθμό σε πιο δημόσιες εκδηλώσεις διαμαρτυρίας, όπως συμβαίνει με τη σομαλική «Συμμαχία Προστασίας του Ποταμού Cedar» που προαναφέραμε.

Πράγματι, εκεί, μέσα από ένα δίκτυο αφανούς συμπαράστασης, οι εθελοντές συγκεντρώνουν κεφάλαια για νομικά έξοδα οικογενειών που χωρίζονται από την ICE, παραδίδουν είδη παντοπωλείου σε όσους έχουν καταφύγιο, παίρνουν συνταγές για ευάλωτους ηλικιωμένους, παρέχουν φροντίδα παιδιών και συντονίζουν μεταφορές για μαθητές ή ανοίγουν τα σπίτια τους σε όσους έχουν ανάγκη.

Στην καθημερινότητα της αντίστασης και της αλληλεγγύης των κατοίκων, τέτοιες πράξεις φροντίδας στην κοινότητα δεν είναι λιγότερο μαχητικές από τις πρωτοσέλιδες δημόσιες διαμαρτυρίες (https://truthout.org/articles/somali-communities-are-building-collective-power-in-the-face-of-trumps-attacks/).

Τα υπόγεια δίκτυα υποστήριξης φαίνονται, μάλιστα, να προσφέρουν ένα διπλό πλεονέκτημα δράσης. Κατ’ αρχάς, είναι ικανά – στο πλαίσιο ενός κινηματικού καταμερισμού εργασίας – να κινητοποιούν ανθρώπους που δεν θέλουν να εμπλακούν σε δημόσιες εκδηλώσεις διαμαρτυρίας. Κατά δεύτερον, αποτρέπουν σε μεγάλο βαθμό τη διείσδυση ομοσπονδιακών πρακτόρων στα κανάλια επικοινωνίας τους.

Τα δίκτυα ακτιβιστών, που συμπεριλαμβάνουν δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους, χρησιμοποιούν την κρυπτογραφημένη εφαρμογή Signal για να επικοινωνούν μεταξύ τους, ενώ κάθε κοινότητα διατηρεί τη δική της συνομιλία. Έπαιζαν και παίζουν σημαντικό ρόλο στον συντονισμό των δράσεων και εκτιμάται πως ένα εντυπωσιακό ποσοστό 4% όλων των κατοίκων σε κάθε γειτονιά της Μινεάπολης είναι πλέον μέλη μιας από αυτές τις συνομιλίες, ενώ περίπου το 90% αυτών χρησιμοποιεί κωδικά ονόματα για να κρατήσει την ταυτότητά του κρυφή (https://www.laborpolitics.com/p/how-to-organize-a-real-general-strike).

Ιστορικές «υποδομές» της κινηματικής αντίστασης (το «θαύμα της Μινεσότα»)

Όπως σημειώθηκε προηγουμένως, οι επιλογές που έκαναν στο παρελθόν κοινοτικοί και συνδικαλιστικοί συλλογικοί δρώντες στο πεδίο στάθηκαν καθοριστικές για τη βιωσιμότητα και την ένταση των σημερινών κινητοποιήσεων.

Αυτό το «παρελθόν» αναφέρεται κατά βάση σε μια εξαιρετικά δημιουργική πολιτική περίοδο που τα κινήματα αποκαλούν «θαύμα της Μινεσότα». Το «θαύμα της Μινεσότα» εκπληρώνεται επί πολιτικής σκηνής την περίοδο από τον Νοέμβριο του 2022, με τη νίκη των Δημοκρατικών (ή μάλλον μιας τριμερούς κομματικής συμμαχίας) στις ενδιάμεσες εκλογές, μέχρι την άνοιξη του 2023, με την ψήφιση από τη νομοθετική συνεδρία της πολιτείας (Γερουσία και Βουλή των Αντιπροσώπων) μιας «χιονοστιβάδας» προοδευτικών νομοσχεδίων, συμπεριλαμβανομένης της πιο σαρωτικής φιλεργατικής νομοθεσίας στην ιστορία της πολιτείας (https://peoplesworld.org/article/minnesota-miracle-state-legislature-passes-avalanche-of-progressive-and-pro-labor-laws/).

Ουσιαστικά, όμως, ξεκινά στην κοινωνική βάση από το 2014, χρονιά που οι Δημοκρατικοί χάνουν την trifecta (δηλαδή το τρίπτυχο της προοδευτικής πλειοψηφίας ταυτόχρονα στο κυβερνητικό αξίωμα, στη Βουλή των Αντιπροσώπων και στη Γερουσία) και, μαζί με αυτή, την ιστορική ευκαιρία να περάσουν προοδευτική νομοθεσία. Αυτό οδήγησε τα κινήματα στην πεποίθηση ότι πλέον μόνο μέσα από την ενεργή λαϊκή συμμετοχή μπορεί να βελτιωθεί η ζωή των απλών ανθρώπων στην πολιτεία.

Όταν, λοιπόν, οι ενδιάμεσες εκλογές του 2022 στην πολιτεία έφεραν ξανά την εκλογή μιας προοδευτικής trifecta, μέσα σε λίγους μήνες ψηφίστηκε η πιο φιλόδοξη νομοθετική ατζέντα από την εποχή του New Deal.

Οι βασικές κατακτήσεις περιελάμβαναν προοδευτικές εργασιακές μεταρρυθμίσεις, μαζική επέκταση των εργασιακών δικαιωμάτων, ενίσχυση του συνδικαλισμού, δωρεάν γεύματα σε όλα τα δημόσια σχολεία, 100% καθαρή ενέργεια, δωρεάν κολέγιο για οικογένειες με χαμηλό εισόδημα, νέα φορολογική πίστωση για παιδιά, δικαιώματα αναπαραγωγής, δικαιώματα ψήφου για όλους, μαζικές επενδύσεις και αύξηση της απασχόλησης στην κατοικία, στις μεταφορές, στη φροντίδα παιδιών, στην εκπαίδευση και στην υγεία.

Αυτό το «θαύμα» δεν ήταν τυχαίο, αφού ολόκληρη την προηγούμενη δεκαετία ένας συνασπισμός 70 εθελοντικών, τυπικών και άτυπων ομάδων – πολυποίκιλων σε εργαλεία κινητοποίησης, τρόπους οργάνωσης και περιεχόμενα εξειδίκευσης της δράσης – δούλεψε σκληρά και μεθοδικά για να φέρει το πολυπόθητο πολιτικό αποτέλεσμα της ιστορικής νομοθεσίας, με επισκέψεις πόρτα-πόρτα, ανοιχτές συνελεύσεις, δημιουργία χώρων διαβούλευσης (Minnesota Values Project), όπου νομοθέτες, εργατικές οργανώσεις και οργανώσεις βάσης εργάζονταν από κοινού για να παράξουν μια κοινή νομοθετική ατζέντα στη βάση μοιραζόμενων αξιών κτλ.

Όπως λέει η Εμίλια Γκονθάλες Άβαλος, διευθύντρια της οργάνωσης Unidos MN, «χρειάστηκαν δέκα χρόνια εκλεπτυσμένης εσωτερικής και εξωτερικής συνεργασίας από ένα ολόκληρο οικοσύστημα εργατικών, θρησκευτικών και κοινοτικών οργανώσεων βάσης. (…) Το να δημιουργήσουμε την αλλαγή που θέλαμε δεν σήμαινε απλώς να χτίσουμε εμπιστοσύνη και λογοδοσία. Σήμαινε να μάθουμε να κυβερνάμε. Να είμαστε καθαροί σχετικά με την εξουσία και να μάθουμε πώς να τη χειριζόμαστε» (https://www.youtube.com/watch?v=vxSedLUR5KU&t=14s).

Η Λόρα Φλιν της οργάνωσης Movement Voter Project πιστεύει ότι η οργανωτική και πολιτική δουλειά που έκαναν τα κινήματα τα τελευταία χρόνια μπορεί να αποτελέσει πρότυπο για τις υπόλοιπες πολιτείες, με στόχο να επιτύχουν παρόμοιες νίκες στο μέλλον (στο ίδιο).

Ενώ, σύμφωνα με τον Μπέρνι Μπέρναμ, πρόεδρο του AFL-CIO της Μινεσότα: «οι εκλεγμένοι ηγέτες μας άκουσαν τους χιλιάδες εθελοντές των συνδικάτων που χτύπησαν τις πόρτες τους το περασμένο φθινόπωρο και συνέχισαν να εμφανίζονται στο Καπιτώλιο φέτος για να εφαρμόσουν τις πιο φιλεργατικές πολιτικές ατζέντες που έχουν δει οι κάτοικοι της Μινεσότα εδώ και πάνω από μια γενιά» (https://peoplesworld.org/article/minnesota-miracle-state-legislature-passes-avalanche-of-progressive-and-pro-labor-laws/).

Συμπέρασμα

Το πρώτο μέρος του άρθρου παρουσίασε δεδομένα σχετικά με έναν νέο συνασπισμό δυνάμεων που τον τελευταίο καιρό φαίνεται να συγκροτείται εντός του πολιτικο-θεσμικού συστήματος των ΗΠΑ, με επίκεντρο τις τοπικές φιλομεταναστευτικές «πολιτικές καταφυγίου», ως πόλο συστηματικής (αν και ακόμη ασυντόνιστης) εναντίωσης στις τραμπικές μεθόδους συμμόρφωσης.

Το δεύτερο μέρος επικεντρώθηκε στις τοπικές κινηματικές αντιστάσεις στον τραμπισμό στην πολιτεία της Μινεσότα, αναλύοντας την έξαρση σημαντικών συλλογικών δράσεων εναντίον της ωμής καταστολής που εφαρμόζουν τα ομοσπονδιακά όργανα (αντι)μεταναστευτικής πολιτικής και δίνοντας έμφαση στις μεγάλες κινητοποιήσεις διαμαρτυρίας ενάντια στην ICE και στις επιχειρήσεις που συνεργάζονται μαζί της, στις συλλογικές δράσεις προστασίας των εθνοτικών και ιθαγενικών ομάδων που βρίσκονται σε κίνδυνο και στην εκτεταμένη καθημερινή, μη ορατή μέριμνα για ευάλωτες οικογένειες και άτομα.

Το τρένο του Τραμπ όντως σταμάτησε (προς το παρόν) στη Μινεσότα. Μολονότι δεν υπάρχουν ακόμη στοιχεία που να επιβεβαιώνουν (αλλά ούτε και να αποκλείουν) σε εθνικό επίπεδο ένα σύντομα πιθανό σενάριο συντονισμένης και λειτουργικής συνάρθρωσης μεταξύ των πολιτικο-θεσμικών και των κινηματικών αντιστάσεων στον τραμπισμό, υπάρχουν δεδομένα που προϊδεάζουν για την ενίσχυση των πολλαπλών αντιστάσεων.

Το παράδειγμα της Μινεσότα με την ήττα της «Επιχείρησης Metro Surge» εναντίον των μεταναστών προσφέρει σε ολόκληρη τη χώρα (και διεθνώς) πολύτιμες γνώσεις γύρω από κινηματικές εφαρμογές σύνθετων, αλληλέγγυων, μαχητικών και βιώσιμων συλλογικών δράσεων.

Στο θεσμικό επίπεδο, οι πολιτικές ευκαιρίες του τραμπικού συστήματος εξουσίας δείχνουν να μειώνονται, λαμβανομένου υπόψη πως η δικαστική εξουσία ήδη σηκώνει ένα όχι αμελητέο μέρος του βάρους της εναντίωσης σε αυτό. Στο πολιτικό επίπεδο αντιπαράθεσης, το Δημοκρατικό κόμμα δέχεται έντονες πιέσεις στο εσωτερικό του και κυρίως από τα κινήματα για να εγκαταλείψει τη συνήθη συμβιβαστική στάση του στα νομοθετικά όργανα, στις πολιτείες και στις πόλεις.

Τέλος, αναφορικά με τις απόπειρες του Τραμπ να παρακάμψει αυταρχικά τους συνταγματικούς κανόνες που ορίζουν με αυστηρό τρόπο τον διαχωρισμό των εξουσιών και τις ευκαιρίες και τα όρια δράσης των παικτών εντός του συστήματος εξουσίας, θα μπορούσαμε να πούμε πως σε μεγάλο βαθμό αυτές έχουν ήδη αποτύχει. Τα «θεσμικά αντίβαρα» της αρχιτεκτονικής του πολιτικού συστήματος των ΗΠΑ δείχνουν να αντέχουν.

Τελευταία απόδειξη είναι η κρίσιμη απόφαση του πολιτικά συντηρητικού Ανώτατου Δικαστηρίου της χώρας στις 20 Φεβρουαρίου, όχι μόνο γιατί απέρριψε μεγάλο μέρος των αυθαίρετων δασμών που είχε επιβάλει η κυβέρνηση, αλλά κυρίως επειδή βάσισε την απόφαση αυτή στην εκτίμηση πως η μονομερής επιβολή απεριόριστων δασμών δημιουργεί μια «μετασχηματιστική επέκταση της προεδρικής εξουσίας», μετατοπίζοντας τη συνταγματική ισορροπία δυνάμεων υπέρ της εκτελεστικής εξουσίας και σε βάρος του Κογκρέσου (https://www.supremecourt.gov/opinions/25pdf/24-1287_4gcj.pdf).

Επιστρέφοντας σε μια επισήμανση που κάναμε στο τέλος του πρώτου μέρους του άρθρου, η έκταση και η οξύτητα των πολιτικών συγκρούσεων, των θεσμικών διαιρέσεων και των κινηματικών ρήξεων στις ΗΠΑ προοιωνίζονται ένα απόλυτο παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος, δηλαδή μια έκβαση με ολοκληρωτικά νικητές και ολοκληρωτικά ηττημένους και με πολύ λίγα περιθώρια ex post συμβιβασμών και συναινετικών διαδικασιών.

Ο τραμπισμός, από τη «δομική» σύστασή του, ήταν έτοιμος από καιρό γι’ αυτό το σενάριο. Μένει να δούμε πόσο έτοιμοι θα αποδειχθούν και οι (αρχικά αιφνιδιασμένοι) πολιτικοί, θεσμικοί και κινηματικοί αντίπαλοί του…


  1. Βλ. σχετικά Della Porta D. και Diani M. (1999), Social Movements. An Introduction, Oxford: Blackwell Publishers Inc., σελ. 173–181.

  2. Οι νομικοί ή συνταγματικοί παρατηρητές (legal or constitutional observers) είναι εκπαιδευμένοι εθελοντές που, στη διάρκεια δημόσιων διαμαρτυριών, παρακολουθούν, βιντεοσκοπούν και αναφέρουν τη συμπεριφορά των πρακτόρων της ICE, με στόχο να επιβάλουν λογοδοσία των αρχών επιβολής του νόμου και να προστατεύσουν τα πολιτικά δικαιώματα των διαδηλωτών. Επιπλέον, συλλέγοντας αποδεικτικά στοιχεία (σημειώσεις, φωτογραφίες, βίντεο), διαμορφώνουν αξιόπιστα αρχεία για νομική υπεράσπιση των διαδηλωτών.

  3. Με την ευκαιρία, είναι σημαντικό να δούμε ότι το αίτημα για την κατάργηση της ICE αποτελεί αντικείμενο διαφωνίας εντός των γραμμών του κινήματος υπεράσπισης των μεταναστών. Μια μερίδα του, που επηρεάζεται από τη συνήθη πρακτική των Δημοκρατικών να μετριάζουν και να ενσωματώνουν τα αιτήματα των ανθρώπων σε περιορισμένες εκδοχές μετριοπαθών και ακίνδυνων μεταρρυθμίσεων, υποστηρίζει τον στόχο να εκσυγχρονιστεί και να αναδιαρθρωθεί η ICE σε μια δίκαιη υπηρεσία μέσω μεγαλύτερης εποπτείας και επαγγελματισμού. Στον αντίποδα, ριζοσπαστικές πτέρυγες του κινήματος υποστηρίζουν πως η πλήρης κατάργησή της αποτελεί το κατώτατο όριο κατάκτησης, προκειμένου να ανακοπεί το γενικότερο κύμα της αστυνομικής βίας και να αντιμετωπιστούν και οι υπόλοιπες αιχμές της αστυνόμευσης της κοινωνίας (αστυνομικά τμήματα, τμήματα σερίφηδων, φυλακές που λειτουργούν αθόρυβα ως κέντρα κράτησης κ.λπ.). (https://truthout.org/articles/reforms-didnt-end-police-violence-in-2020-and-they-wont-end-ice-violence-now/?utm_source=Truthout&utm_campaign=61de3cc2b6-EMAIL_CAMPAIGN_2026_02_19_10_17&utm_medium=email&utm_term=0_bbb541a1db-61de3cc2b6-6544987511).

  4. Η DEI (διαφορετικότητα, ισότητα και ένταξη) (diversity, equity, and inclusion) δεν είναι μια νέα έννοια στον τεχνολογικό κλάδο και στο επιχειρηματικό περιβάλλον γενικότερα. Η πρωτοβουλία ξεκίνησε με τον Νόμο περί Πολιτικών Δικαιωμάτων του 1964, ο οποίος απαγόρευε τις διακρίσεις στην απασχόληση βάσει προστατευόμενων χαρακτηριστικών όπως η φυλή, το χρώμα και η εθνική καταγωγή. Οι εταιρείες τεχνολογίας, ιδίως οι νεοσύστατες επιχειρήσεις, είναι γνωστές για το ότι επιδιώκουν να αποτελούν καινοτόμες πρωτοβουλίες στους αντίστοιχους κλάδους τους, γι’ αυτό και πολλές από αυτές αρχικά αποδέχτηκαν την DEI ως μέρος των επιχειρηματικών τους στρατηγικών. Ωστόσο, με τις σύγχρονες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι εταιρείες τεχνολογίας και οι νεοσύστατες επιχειρήσεις κατά τη διάρκεια οικονομικών υφέσεων, πανδημιών κ.λπ., οι περισσότερες από τις πρωτοβουλίες DEI παρέμειναν σε πολύ στοιχειώδη επίπεδα. (https://www.embroker.com/blog/diversity-equity-and-inclusion/utm_campaign=rtc_q1_2026_law_firms_ai_max_strong_en&utm_source=googl&utm_medium=cpc&gad_source=1&gad_campaignid=23478221957&gclidCj0KCQiA18DMBhDeARIsABtYwT2CUCDOHymcSvyiH8j1DWa57q61ZokH5BgsUpKHKjbnF1GaX99LDx4aAtMbEALw_wcB).

  5. Πράγματι, οι πιο ριζοσπαστικές φωνές του κινήματος υποστηρίζουν πως αυτό το αφήγημα αποκαλύπτει πόσο βαθιά πολλοί άνθρωποι εξακολουθούν να παρερμηνεύουν τόσο την ιστορία των ΗΠΑ όσο και τη φύση της αυταρχικής εξουσίας, τη στιγμή που η καταστολή που βλέπουμε υπό τη δεύτερη κυβέρνηση Τραμπ είναι ουσιαστικά μια επιτάχυνση και μεγέθυνση των πολιτικών και των διαδικασιών που εφαρμόστηκαν – ή αφέθηκαν να αναπτυχθούν – υπό προηγούμενες κυβερνήσεις. Υπό το πρίσμα αυτό, «οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν χρειάζεται να γίνουν κάτι καινούργιο για να κυβερνήσουν βάναυσα. Ξέρουν ήδη πώς». (https://truthout.org/articles/this-is-not-america-is-the-most-dangerous-
    lie-we-keep-telling-ourselves/). Χαρακτηριστικά, ένα κείμενο εμπειρικής εμβάθυνσης αυτής της ριζοσπαστικής συλλογιστικής με αφορμή την απαγωγή του πεντάχρονου Λίαμ Κονέχο Ράμος και άλλων παιδιών από την ICE, καταλήγει έτσι: «Αυτή η τραγωδία είναι μια τραγωδία που οι ΗΠΑ έχουν δημιουργήσει οι ίδιες, και, μερικές φορές, καταφεύγοντας υπερβολικά σε αναλογίες ή συγχέοντάς την με ένα ξένο κακό, όπως η ναζιστική Γκεστάπο, παραβλέπουμε τις βαθιές ρίζες της στην κοινωνία μας. Το να βλέπουμε πώς η απαγωγή και οι εξαφανίσεις του Λίαμ Κονέχο Ράμος και της Χένεσις Εστέρ Γκουτιέρεζ Καστεγιάνος συνδέονται με μια μακρά ιστορία αρπαγών παιδιών είναι ζωτικής σημασίας για να κατανοήσουμε από πού πήραν το εγχειρίδιο δράσης τους οι πράκτορες της ICE. Η έκκληση για «κατάργηση της ICE» θα μπορούσε να θεωρηθεί ως η ελάχιστη απαίτηση για μια βαθύτερη αναμέτρηση. Για να ξεριζώσουμε πραγματικά το κακό, ίσως χρειαστεί να διαλύσουμε πολύ περισσότερα από μια 23χρονη ομοσπονδιακή υπηρεσία» (https://truthout.org/articles/ices-child-abductions-echo-the-gestapos-but-its-tactics-are-
    homegrown/?utm_source=campaign_email&utm_campaign=021826pm).

  6. Το Cedar-Riverside, γνωστό και ως «Δυτική Όχθη» και που περιστασιακά αναφέρεται ως «Μικρό Μογκαντίσου», είναι μια γειτονιά της Μινεάπολης που φιλοξενεί την υψηλότερη συγκέντρωση Σομαλών στην πολιτεία.

  7. Οι ομάδες γειτονιάς Signal είναι ιδιωτικές ομάδες ανταλλαγής μηνυμάτων πλήρως κρυπτογραφημένων με έως και 1.000 μέλη, ιδανικές για ανταλλαγή πληροφοριών, ειδοποιήσεις ασφαλείας και εναρμόνιση τοπικών δραστηριοτήτων.

  8. Όταν, πάλι, η τεχνολογία γίνεται μειονέκτημα, όπως σε καταγγελλόμενες περιπτώσεις που ομοσπονδιακοί πράκτορες διεισδύουν σε ορισμένα κανάλια Signal, τότε τα υπόγεια δίκτυα ενεργοποιούν εκ νέου τους φυσικούς χώρους και τρόπους: η επικοινωνία επανέρχεται στην κατάσταση «από στόμα σε στόμα».(https://www.scrippsnews.com/politics/immigration/inside-the-underground-network-working-to-resist-ice-in-minneapolis).

  9. Τη νίκη του τριπλού Δημοκρατικού-Αγροτικού-Εργατικού Κόμματος (DFL) στις ενδιάμεσες εκλογές του 2022, η οποία έφερε στην εξουσία τον Κυβερνήτη Τιμ Γουόλτς και πλειοψηφίες και στα δύο σώματα του νομοθετικού σώματος της πολιτείας (Γερουσία και Βουλή των Αντιπροσώπων).

  10. Η Μινεσότα, περιτριγυρισμένη από πολιτείες κατά των αμβλώσεων, αποτελεί καταφύγιο στην Άνω Μεσοδυτική Αμερική για την αναπαραγωγική υγειονομική περίθαλψη. Ομάδες για τα αναπαραγωγικά δικαιώματα σχεδιάζουν μια συνταγματική τροποποίηση για την κατοχύρωση των δικαιωμάτων στην άμβλωση στο σύνταγμα της πολιτείας. (https://peoplesworld.org/article/minnesota-miracle-state-legislature-passes-avalanche-of-progressive-and-pro-labor-laws/).

  11. Η AFL-CIO (American Federation of Labor and Congress of Industrial Organizations – Αμερικανική Ομοσπονδία Εργασίας και Κογκρέσο Βιομηχανικών Οργανώσεων) της Μινεσότα είναι η ομοσπονδία με περισσότερα από 1.000 τοπικά συνδικάτα στην πολιτεία, τα οποία συνολικά εκπροσωπούν πάνω από 300.000 εργαζόμενους. Σε εθνικό επίπεδο είναι η μεγαλύτερη ομοσπονδία συνδικάτων στις Ηνωμένες Πολιτείες, που εκπροσωπεί σχεδόν 15 εκατομμύρια ενεργούς και συνταξιούχους εργαζόμενους.