Η συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών μεταξύ της Ε.Ε. και της Mercosur –στην οποία συμμετέχουν η Αργεντινή, η Βραζιλία, η Παραγουάη και η Ουρουγουάη– αποσκοπεί στη σταδιακή μείωση των δασμών και στην ενίσχυση του διμερούς εμπορίου. Προτού τεθεί σε ισχύ, θα πρέπει να εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και να επικυρωθεί από τα εθνικά κοινοβούλια των χωρών της Mercosur.
Στην τελετή παρευρέθηκαν η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, καθώς και οι ηγέτες των χωρών της Mercosur, με εξαίρεση τον Πρόεδρο της Βραζιλίας Λουίζ Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον υπουργό Εξωτερικών.
Η φον ντερ Λάιεν χαρακτήρισε τη συμφωνία «ορόσημο», τονίζοντας ότι δημιουργεί τη μεγαλύτερη ζώνη ελεύθερων συναλλαγών παγκοσμίως. Όπως δήλωσε, «η Ευρώπη επιλέγει το δίκαιο εμπόριο αντί των δασμών και τη συνεργασία αντί της απομόνωσης», στέλνοντας –όπως είπε– ισχυρό μήνυμα σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων εμπορικών ανταγωνισμών.
Αντιδράσεις και ανησυχίες
Παρά το γεγονός ότι η συμφωνία έλαβε την έγκριση της πλειονότητας των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, έχει προκαλέσει αντιδράσεις, κυρίως από αγροτικές οργανώσεις και περιβαλλοντικές ομάδες. Οι επικριτές εκφράζουν φόβους για αύξηση των φθηνών αγροτικών εισαγωγών από τη Νότια Αμερική, οι οποίες ενδέχεται να πλήξουν την ευρωπαϊκή αγροτική παραγωγή, καθώς και για περαιτέρω αποψίλωση των τροπικών δασών.
Ο Αντόνιο Κόστα υποστήριξε ότι η συμφωνία θα ενισχύσει την οικονομική ασφάλεια και των δύο μπλοκ σε ένα «ολοένα και πιο ταραχώδες διεθνές περιβάλλον», χωρίς –όπως είπε– να εγκαταλειφθούν οι θεμελιώδεις αξίες τους.
Από την πλευρά της Mercosur, αν και έχουν διατυπωθεί επιφυλάξεις για ορισμένους κανονισμούς, ο Λούλα ντα Σίλβα σημείωσε ότι η συμφωνία αναμένεται να ανοίξει νέες ευκαιρίες για εμπόριο και επενδύσεις. Η κυβέρνηση της Βραζιλίας χαρακτήρισε τη συμφωνία «εμβληματική» για τη στρατηγική διαφοροποίησης των αγορών της χώρας, επισημαίνοντας παράλληλα ότι βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις και με άλλες χώρες και οικονομικά μπλοκ.
Οικονομικά μεγέθη και γεωπολιτικό πλαίσιο
Το εμπόριο μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Mercosur, που αντιπροσωπεύει μια αγορά περίπου 700 εκατομμυρίων ανθρώπων, ανήλθε σε 111 δισ. ευρώ το 2024. Οι εξαγωγές της Ε.Ε. επικεντρώνονται κυρίως σε μηχανήματα, χημικά προϊόντα και εξοπλισμό μεταφορών, ενώ η Mercosur εξάγει κυρίως γεωργικά προϊόντα, ορυκτά και προϊόντα χαρτοπολτού.
Η υπογραφή της συμφωνίας πραγματοποιήθηκε σε ένα κλίμα αυξημένων εμπορικών εντάσεων, καθώς λίγες ώρες νωρίτερα ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είχε απειλήσει με επιβολή νέων δασμών σε ευρωπαϊκές χώρες, εντείνοντας το διεθνές σκηνικό εμπορικών αντιπαραθέσεων.
Πηγή: Reuters