Το νομοσχέδιο του «επιτελικού κράτους», που αποτελεί έναν από τους πυλώνες στους οποίους θα στηριχθεί η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, εισάγεται σήμερα στην Ολομέλεια της Βουλής και αναμένεται να ψηφιστεί την Τρίτη.

Σύμφωνα με πληροφορίες του ΑΠΕ – ΜΠΕ, με το νομοσχέδιο θεσπίζονται στο Μαξίμου οι τρεις γενικές γραμματείες, υπό τον υφυπουργό Συντονισμού του κυβερνητικού έργου. Κάθε γενική γραμματεία θα συντονίζει και τα υπουργεία, ανάλογα με το αντικείμενό τους. Ο σχεδιασμός προβλέπει πως οι βασικοί άξονες των νομοσχεδίων θα παράγονται από τα υπουργεία, αλλά η κατάρτισή τους θα γίνεται κεντρικά.

Οι υπουργοί και ολόκληρη η πολιτική ιεραρχία εξακολουθούν να έχουν πλήρη αρμοδιότητα, αλλά δημιουργείται ένα κεντρικό σύστημα στο οποίο με τη βοήθεια της τεχνολογίας θα εντάσσονται οι στόχοι, οι δράσεις και τα χρονοδιαγράμματα, ώστε ανά πάσα στιγμή ο πρωθυπουργός και οι καθ΄ύλην αρμόδιοι υπουργοί να μπορούν να δουν πού βρίσκεται κάθε έργο ή ύλη του υπουργείου. Ο πρωθυπουργός θα μπορεί να παρεμβαίνει συντονιστικά όπου υπάρχουν συναρμοδιότητες που οδηγούν σε καθυστερήσεις.

Νεοφιλελέυθερο, κομματικό και συγκεντρωτικό το «επιτελικό κράτος» για τον ΣΥΡΙΖΑ

Οι αντιδράσεις της αντιπολίτευσης οδήγησαν σε αλλαγές

Την περασμένη  Πέμπτη ο υπουργός Επικρατείας, Γιώργος Γεραπετρίτης, ανακοίνωσε ορισμένες αλλαγές, μετά την έντονη κριτική που δέχτηκε από την αντιπολίτευση για υπερσυγκέντρωση εξουσιών στο πρόσωπο του Κυριάκου Μητσοτάκη. Ανάμεσα σε άλλα, καταργείται η δυνατότητα μετακλητός να καταλαμβάνει τη θέση του επικεφαλής της Αρχής Διαφάνειας και το πρόσωπο αυτό θα πρέπει να προέρχεται αποκλειστικά από τη δημοσιοϋπαλληλία, εισάγεται ανώτατο πλαφόν μετακλητών υπαλλήλων στους 100. Πηγές του ΣΥΡΙΖΑ επισημαίνουν πως η κυβέρνηση αναγκάστηκε λόγω των αντιδράσεων να οπισθοχωρήσει σε σειρά ζητημάτων που είναι κρίσιμα για τη λειτουργία της δημόσιας διοίκησης.

Αναλυτικά οι αλλαγές που πέρασε η κυβέρνηση στο νομοσχέδιο για το «επιτελικό κράτος»:

Αλλάζει η μοριοδότηση για την επιλογή των υπηρεσιακών γραμματέων. Η αρχική πρόβλεψη για μοριοδότηση της συνέντευξης με 50% περιορίζεται στο 40%, ενώ με 25% μοριοδοτείται η εμπειρία και με 35% τα προσόντα. Για την ίδια θέση υιοθετείται πλήρως το μοντέλο της δομημένης συνέντευξης.

Καταργείται η αναφορά στο κώλυμα από σύμβαση εξ επαχθούς αιτίας. Στα ασυμβίβαστα και στα κωλύματα των μελών της κυβέρνησης και των διοικήσεων ΝΠΔΔ και ΝΠΙΔ επιστρέφει η διατύπωση για απαγόρευση σύμβασης με το Δημόσιο εάν υπήρχε οικονομικό όφελος.

Καταργείται η διάταξη που απαγόρευε σε όσα δημόσια στελέχη προσέφεραν υπηρεσία και κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης από τον ΣΥΡΙΖΑ να συμμετάσχουν στη διαδικασία επιλογής γενικού γραμματέα.

Καταργείται η δυνατότητα να καταλάβει τη θέση του επικεφαλής της Αρχής Διαφάνειας ένας απλός μετακλητός υπάλληλος. Με τη νέα ρύθμιση, ο επικεφαλής θα πρέπει να προέρχεται αποκλειστικά από τη δημοσιοϋπαλληλία. Επανήλθαν οι προβλέψεις του ν. 4590/19 αναφορικά με τον πολυετή στρατηγικό προγραμματισμό προσλήψεων και απαλείφθηκε η απαράδεκτη διάταξη περί δυνατότητας τοποθέτησης ιδιωτών σε θέσεις προϊσταμένων της υπό σύσταση Εθνικής Αρχής Διαφάνειας.

Κατά την επιλογή υπηρεσιακών γραμματέων το Σώμα που θα επιλέγει θα είναι 5μελές, με τα 4 μέλη να προέρχονται από το ΑΣΕΠ, ενώ το πέμπτο θα είναι ο πρόεδρος του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης.

Αποφασίστηκε να δημιουργηθεί ένα πρόσθετο κυβερνητικό Συμβούλιο Θεσμών και Δημόσιας Διοίκησης που θα αποφασίζει. Παράλληλα, αν υπάρξει διαφωνία εντός του Υπουργικού Συμβουλίου, δεν θα αποφασίζει ο πρωθυπουργός, αλλά θα διεξάγεται ψηφοφορία και στη συνέχεια θα ανακοινώνεται επίσημα η απόφαση.

Καταργείται η δυνατότητα για  περισσότερους μετακλητούς στην προεδρία της κυβέρνησης. Με τη νέα ρύθμιση εισάγεται ανώτατο πλαφόν 100 μετακλητών, το οποίο δεν θα μπορεί να παραβιαστεί.

Η Εθνική Αρχή Διαφάνειας καθίσταται καθολικός διάδοχος όλων των αρμοδιοτήτων των προηγούμενων Αρχών (δηλαδή εκείνων που δεν καταργούνται). Ειδικά για το ΣΕΠΕ προβλέπεται ότι ο γενικός διευθυντής θα προέρχεται από το Σώμα των Επιθεωρητών για να εξασφαλίζεται η συνέχεια. Ο ίδιος αναβαθμίζεται σε γενικό επιθεωρητή εργασίας.

Σχετικά με τις διατάξεις που περιορίζουν τη δυνατότητα πλήρους διερεύνησης των μεγάλων εκκρεμών ποινικών υποθέσεων (ειδικά με την κατάργηση του θεσμού του ΓΕΔΔ και την υποβάθμιση των άλλων σωμάτων όπως ΣΔΟΕ, ΣΕΠΕ κλπ.). Σημειώνεται ότι πάνω σε αυτό, ο Γ. Γεραπετρίτης δήλωσε πως «θα πρέπει να υπάρξει προγραμματισμός δημοσίων πολιτικών και παρακολούθησή τους και σημαντική μεταφορά αρμοδιοτήτων στη δημοσιοϋπαλληλία, για να καταστεί βασικός πυλώνας συνέχειας του κράτους χωρίς πολιτική επιρροή».

Εγκρίθηκε επί της αρχής το νομοσχέδιο για το «επιτελικό κράτος» με τη στήριξη της Ελληνικής Λύσης

Ομοβροντίες της αντιπολίτευσης για την υπερσυγκέντρωση εξουσιών στον Μητσοτάκη

Κατά τη διάρκεια της ψήφισης του νομοσχεδίου στην αρμόδια Επιτροπή της Βουλής την προηγούμενη εβδομάδα, πέρα από τη ΝΔ είχε υπερψηφίσει η Ελληνική Λύση του Κυριάκου Βελόπουλου, ενώ είχαν καταψηφίσει το νομοσχέδιο ΣΥΡΙΖΑ, ΚΙΝΑΛ, ΚΚΕ και ΜέΡΑ25.

Ο ΣΥΡΙΖΑ είχε τονίσει πως παρά τις οπισθοχωρήσεις της κυβέρνησης, το νομοσχέδιο είναι σκληρά νεοφιλελεύθερο,  παραμένει «αναλλοίωτο στον πυρήνα του» και επιχειρεί να υπερσυγκεντρώσει αρμοδιότητες στο πρόσωπο του πρωθυπουργού και να κομματικοποιήσει τη δημόσια διοίκηση. Έκαναν λόγο  για κατ’ επίφαση επιτελικό κράτος, καθώς η έννοια του επιτελικού κράτους  έχει να κάνει με την αποκέντρωση, πράγμα το οποίο δεν φανερώνουν καθόλου όπως υποστηρίζουν, οι διατάξεις του νομοσχεδίου.

Υπογράμμισαν ότι η κυβέρνηση αναγκάστηκε υπό το βάρος των σφοδρών αντιδράσεων να οπισθοχωρήσει σε μία σειρά ζητημάτων κρίσιμων για τη δημοκρατική λειτουργία της δημόσιας διοίκησης και τόνισαν ότι η νεοϊδρυθείσα Εθνική Αρχή Διαφάνειας εξαιτίας του στρεβλού κατά τον ΣΥΡΙΖΑ, τρόπο που συντίθεται θα αποτελέσει «Εθνικό Πλυντήριο Σκανδάλων».

Το ΚΚΕ έχει τονίσει πως η κυβέρνηση της ΝΔ επιδιώκει να διαμορφώσει μια κρατική διοίκηση πιο συγκεντρωτική, που θα είναι πιο αποτελεσματική στην εφαρμογή των αντιλαϊκών μέτρων και πιο ανθεκτική και εχθρική απέναντι στις λαϊκές ανάγκες και διεκδικήσεις.

«Πίσω από τα παραπλανητικά συνθήματα της “αποτελεσματικότητας” και της “αποκομματικοποίησης”, η κυβέρνηση της ΝΔ επιδιώκει να διαμορφώσει μια κρατική διοίκηση πιο συγκεντρωτική, πιο αφοσιωμένη στην εφαρμογή των αντιλαϊκών μέτρων, πιο ανθεκτική και εχθρική απέναντι στις λαϊκές ανάγκες και διεκδικήσεις, πιο φιλική απέναντι στις κάθε είδους απαιτήσεις του μεγάλου κεφαλαίου. Στόχος είναι να διαμορφωθεί ένας πυρήνας ανώτερων κρατικών υπαλλήλων που θα εξασφαλίζει τη συνέχεια της αντιλαϊκής πολιτικής, ανεξάρτητα από την εκάστοτε πολιτική συγκυρία, την όποια κυβερνητική εναλλαγή, την παρέμβαση του λαϊκού παράγοντα».

Στο επίκεντρο της κριτικής του ΚΙΝΑΛ  βρίσκεται η Προεδρία της Κυβέρνησης, για την οποία αναφέρει ότι θα αποτελέσει μια θηριώδη υπηρεσία η οποία ενισχύει ακόμη περισσότερο το πρωθυπουργοκεντρικό μοντέλο διακυβέρνησης της χώρας, την ώρα που το αναγκαίο είναι η διαμόρφωση θεσμικών αντίβαρων στη συγκέντρωση εξουσιών. Ζητούν ο συντονισμός των υπουργείων και των δράσεων τους να συμβεί με τη διαμόρφωση ενός αυτόνομου υπουργείου, κατά το πρότυπο του αυτόνομου παλαιού υπουργείου Προεδρίας της Κυβέρνησης, του οποίου πολιτικός προϊστάμενος μπορεί να είναι ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης.

Χαρακτηρίζουν θετικές  τις ρυθμίσεις που αφορούν στα κωλύματα, τα ασυμβίβαστα για την αποφυγή σύγκρουσης των πολιτικών αξιωματούχων. Θετική κρίνει τη δημιουργία Εθνικής Επιτροπής Διαφάνειας, στο πλαίσιο της οποίας ενοποιούνται διάσπαρτοι ελεγκτικοί μηχανισμοί του κράτους. Ωστόσο, η επιλογή του Προέδρου του Συμβουλίου και του Διοικητή της Αρχής δημιουργεί στην πρώτη εφαρμογή, κατά το Κίνημα Αλλαγής, υπόνοιες κομματικού ελέγχου.

Το ΜέΡΑ25 χαρακτηρίζει προβληματικές πολλές διατάξεις του νομοσχεδίου και εκτιμά ότι επεκτείνεται επικίνδυνα η εξουσία του πρωθυπουργού. Σε σχέση με την Προεδρία της Κυβέρνησης, το ΜέΡΑ25 αναφέρει ότι «δημιουργείται μια αντιδημοκρατική υπερσυγκεντρωτική δομή, η οποία παραπέμπει ενδεχομένως σε άλλες εποχές».

Με τη διαδικασία του επείγοντος  το ν/σ για άσυλο και ΟΤΑ

Στο μεταξύ, σήμερα εισάγεται  στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή το διυπουργικό νομοσχέδιο για την κυβερνησιμότητα των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, το πανεπιστημιακό άσυλο και τις επείγουσες διατάξεις. Τη Δευτέρα και την Τρίτη θα γίνει η επεξεργασία του νομοσχεδίου και στη συνέχεια θα ξεκινήσει η συζήτηση στην Ολομέλεια της Βουλής, όπου θα ψηφιστεί την Τετάρτη ή την Πέμπτη.