Η ισπανική κυβέρνηση συνασπισμού ενέκρινε την Τρίτη ένα εκτεταμένο πακέτο μέτρων για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, μετά τις μαζικές κινητοποιήσεις που προκάλεσε η έξωση μιας 87χρονης γυναίκας από το σπίτι της στη Μαδρίτη.
Στον πυρήνα των μέτρων βρίσκεται η παράταση έως το 2030 της προστασίας από τις εξώσεις, ενώ προβλέπεται αυστηρότερη ρύθμιση των βραχυχρόνιων μισθώσεων και των ενοικιάσεων δωματίων. Παράλληλα, η κυβέρνηση προωθεί απαγόρευση έως το 2028 της αγοράς κατοικιών από τα λεγόμενα «funds-γύπες», δηλαδή επενδυτικά κεφάλαια που δραστηριοποιούνται στην αγορά ακινήτων με στόχο την αποκόμιση υψηλών αποδόσεων.
Το πακέτο περιλαμβάνει ακόμη φορολογικές ελαφρύνσεις και κίνητρα τόσο για ενοικιαστές όσο και για ιδιοκτήτες, επέκταση της δημόσιας κατοικίας και αύξηση του ΦΠΑ στα έσοδα από τουριστικές μισθώσεις.
Παράλληλα, οι υφιστάμενες συμβάσεις ενοικίασης που πρόκειται να λήξουν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2028 θα μπορούν να παρατείνονται για ακόμη δύο χρόνια.
Ξεχωριστό διάταγμα για τις μισθώσεις αορίστου διάρκειας
Το πιο αμφιλεγόμενο μέτρο αφορά την καθιέρωση συμβάσεων ενοικίασης αορίστου διάρκειας. Με βάση την πρόταση, οι συμβάσεις θα ανανεώνονται αυτόματα όσο οι ενοικιαστές τηρούν τις συμβατικές τους υποχρεώσεις.
Η συγκεκριμένη πρόταση έχει προκαλέσει έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις και, για τον λόγο αυτό, θα προωθηθεί μέσω ξεχωριστού διατάγματος. Η επιλογή αυτή φαίνεται να αποσκοπεί στο να μην προκαλέσουν οι διαφωνίες γύρω από το συγκεκριμένο μέτρο την αποτυχία ολόκληρου του πακέτου για τη στέγαση.
Τα διατάγματα τίθενται άμεσα σε ισχύ, ωστόσο θα πρέπει να εγκριθούν από το κοινοβούλιο εντός 30 ημερών.
Η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ δεν διαθέτει κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα (PSOE) και ο μικρότερος κυβερνητικός εταίρος του, το Sumar («Ενωθείτε»), θα χρειαστούν επομένως τη στήριξη άλλων κομμάτων προκειμένου να εξασφαλίσουν την κοινοβουλευτική έγκριση των μέτρων.
Η υπουργός Στέγασης, Ιζαμπέλ Ροντρίγκεθ, ανακοίνωσε ότι η κυβέρνηση θα ζητήσει τη σύγκληση έκτακτης συνεδρίασης του κοινοβουλίου την Παρασκευή, με στόχο την ταχεία έγκριση των διαταγμάτων.
Η έξωση που πυροδότησε τις κινητοποιήσεις
Τα μέτρα έρχονται λίγες ημέρες μετά την έξωση της 87χρονης Μαρίας δελ Κάρμεν «ΜαριΚάρμεν» Αμπασκάλ από το σπίτι της στη συνοικία Ρετίρο της Μαδρίτης, όπου ζούσε επί δεκαετίες. Η υπόθεση προκάλεσε έντονη κοινωνική κατακραυγή και αποτέλεσε αφορμή για μαζικές κινητοποιήσεις για το δικαίωμα στη στέγαση.
Η ΜαριΚάρμεν είχε εγκατασταθεί στο διαμέρισμα μαζί με τους γονείς της το 1956 και αργότερα ανέλαβε η ίδια το μισθωτήριο συμβόλαιο. Μετά την πώληση του κτιρίου σε εταιρεία ακινήτων, της ζητήθηκε να εγκαταλείψει το σπίτι. Τελικά απομακρύνθηκε από την αστυνομία, ύστερα από αρκετές αποτυχημένες προσπάθειες έξωσης.
Η υπόθεση προκάλεσε κύμα αντιδράσεων. Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι διαδήλωσαν στη Μαδρίτη και σε άλλες ισπανικές πόλεις, υπό το σύνθημα «Ni una Maricarmen más» («Καμία άλλη ΜαριΚάρμεν»).
Στη συνέχεια επιτεύχθηκε συμφωνία με τον ιδιοκτήτη του ακινήτου, βάσει της οποίας η 87χρονη μπορεί να επιστρέψει στο διαμέρισμά της.
Παράλληλα, διαδηλωτές δημιούργησαν καταυλισμό με δεκάδες σκηνές στην πλατεία Πουέρτα δελ Σολ της Μαδρίτης, έξω από την έδρα της συντηρητικής περιφερειακής κυβέρνησης.
«Μεγάλη συμφωνία» λέει η κυβέρνηση – «Θα καταστρέψει την αγορά» απαντά η αντιπολίτευση
Ο υπουργός Προεδρίας, Φέλιξ Μπολάνος, χαρακτήρισε το πακέτο μέτρων «μεγάλη συμφωνία» μεταξύ του PSOE και του Sumar.
«Σήμερα είναι μια μεγάλη ημέρα για τους ενοικιαστές και τους μικρούς ιδιοκτήτες. Και μια κακή ημέρα για τους κερδοσκόπους», έγραψε στην πλατφόρμα X.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι η κυβέρνηση θα συνεχίσει να εργάζεται για τη διασφάλιση του δικαιώματος σε οικονομικά προσιτή κατοικία, «είτε πρόκειται για ενοικίαση είτε για ιδιόκτητη κατοικία».
Από την πλευρά του, ο επικεφαλής της συντηρητικής αντιπολίτευσης, Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο, επέκρινε τα κυβερνητικά μέτρα, υποστηρίζοντας ότι θα «καταστρέψουν» την αγορά κατοικίας.